15 Ocak Pazar 2017
Ana Sayfa / Dil ve Anlatım / Cümlede Anlam / Anlamlarına Göre Cümleler Nedir Çeşitleri Örnekler Sorular Konu Anlatımı Kısaca
Dil ve Anlatım

Anlamlarına Göre Cümleler Nedir Çeşitleri Örnekler Sorular Konu Anlatımı Kısaca

Anlamlarına Göre Cümleler Nedir Çeşitleri Örnekler Sorular Konu Anlatımı Kısaca

ANLAMLARINA GÖRE CÜMLELER KONU ANLATIMI

1. Olumlu Cümle Konu Anlatımı Örnekler

Yüklemi olumlu yargı taşıyan cümlelerdir. 

a) Biçimce ve Anlamca Olumlu Cümleler Örnekler: 

  • Ateş düştüğü yeri yakar.
  • Hayat güzeldir.

DİKKAT

Yüklemin kötü bir durum veya olayı bildirmesi cümlenin olumlu veya olumsuz olmasını belirlemez. Bunu belirleyen şey eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğidir.

  • Orman dikkatsizlik yüzünden yandı.
  • Halit Bey tatil dönüşünde trafik kazası geçirmiş.

Bu cümlelerde eylemler kötü bir durumu ifade et­mektedir. Ancak eylemin iyi veya kötü olması cümlenin olumluluğu veya olumsuzluğuyla ilgili değildir. Önemli olan eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Bu cümleler­de, eylem gerçekleşmiştir. Bu nedenle, bu cümleler olumludur.

Birleşik cümlelerde olumluluk – olumsuzluk ya da soru anlamı temel cümleye bakılarak çıkarılır.

  • Bir söz söylemeden kapıyı kapattı, (olumlu)
  • Soruyu okumadan cevaplamaya kalktım, (olumlu)
  • Olmadık zamanlarda karsıma çıkıyor, (olumlu)
  • Son şiirimi sana okumadan seni bırakmam, (olumsuz cümle)
  • Okulu seviyor mu sevmiyor mu, anlayamadım, (olumsuz cümle)

b) Biçimce Olumsuz Anlamca Olumlu Cümleler Örnekler:

  • Hiçbir zaman yalan söylemedim değil.
  • Sizi anlamıyor değilim.

 ********************

2. Olumsuz Cümle Konu Anlatımı Örnekler

Yüklemi olumsuz yargı taşıyan cümlelerdir.

a) Biçimce ve Anlamca Olumsuz Cümleler Örnekler:

  • Kendimi nasıl tuttuğumu bilemezsiniz.
  • iki üç gecedir uykusuzum.
  • Zaman yok artık sevmeye sevilmeye.

b) Biçimce Olumlu Anlamca Olumsuz Cümleler Örnekler:

  • Ne arar ne sorarsın sen beni.
  • Çık çıkabilirsen şu işin içinden.

 ********************

3. Soru Cümlesi Konu Anlatımı Örnekler

  • Konuşmayacak mısın?
  • Nerede kalacaksın?
  • Neden arayıp sormadın?

DİKKAT:

Cevap gerektirmeyen soru cümlelerine sözde soru cümlesi denir. Sözde soru cümlelerinde amaç soru sormak değildir. Bu cümleler, “şaşma, kızma, alay, onaylatma, kuşku vb.” anlamlar bildirirler.

  • Ne geleyim buraya? (kızma)
  • Oturmaz mısınız? (rica)

DİKKAT:

Birleşik cümlelerde olumluluk-olumsuzluk ya da soru anlamı temel cümleye bakılarak çıkarılır.

  • Bir söz söylemeden kapıyı kapattı.(olumlu)
  • Soruyu okumadan cevaplamaya kalktım.(olumlu)
  • Olmadık zamanlarda karşıma çıkıyor.(olumlu)
  • Son şiirimi sana okumadan seni bırakmam.(olumsuz cümle)
  • Okulu seviyor mu sevmiyor mu ,anlayamadım.(olumsuz cümle)

 ********************

4. Ünlem Cümlesi Konu Anlatımı Örnekler

Duygu (sevinç, korku, üzüntü, acıma, şaşma) veya seslen­me bildiren sözcükleri içeren cümlelerdir. Bu tür cümlelerde ünlem vurguyla sağlanır.

  • Çık dışarı!
  • Ne çok sevdin beni!
  • Yaklaşmayın sakın!
  • Yahu ben sana ne dedim?
  • Ah kalbim ben senden çok çektim!

NOT:

Cümleler yüklemlerin bildirdiği anlama göre gereklilik, istek veya emir cümlesi adlarını alabilirler.

  • Okumalıyım dergide çıkan bu yazıyı. (Gereklilik cümlesi)
  • Çiçekleri bu gün sulayayım. (İstek cümlesi)
  • Otur oturduğun yerde! (Emir cümlesi)


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir