? Eklerle İlgili Yanlışlıklar Örnekler | Evvel Cevap
Ana Sayfa / Dil ve Anlatım / Anlatım Bozukluğu / Eklerle İlgili Yanlışlıklar Örnekler
Dil ve Anlatım

Eklerle İlgili Yanlışlıklar Örnekler

Eklerle İlgili Yanlışlıklar

Kimi zaman eklerin kullanılmaması veya gereksiz kullanıl­ması anlatım bozukluğuna neden olur.

Çokluk ekinin kimi belgisiz sözcüklerle kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar. Çünkü çokluk anlamı

Zaten belgisiz sözcüklerle sağlanmaktadır.

Bu yollar pek çok kimseler için aşılması mümkün ol­mayan engellerdi. (Bu cümledeki “ler” eki kaldırıldığında anlatım bozukluğu giderilmiş olur)

Birçok çocuklar vardı okulun bahçesinde.

Eklerle İlgili Yanlışlıklar Örnekler

Çokluk ekinin gereksiz kullanımı anlatım bozukluğuna yol açar.

Çocukların oyun oynadıkları alanlar geliştirilmeli.

Bu cümlede tamlayan işlevindeki “çocuklar” sözcüğünde çokluk ekinin kullanılmasından kaynaklı olarak-isim tamlaması işlevi görmese de- tamlanan işlevi gören “oynadıkları” sözcüğündeki çokluk ekine gerek yoktur. Bunun yerine “oynadığı” denmelidir.

DİKKAT

“1980’li yıllar” doğru bir kullanımdır; ancak “1985’li yıllar” demek anlatım bozukluğuna yol açar. Çünkü yıl adlarına gelen ” lar/-ler” eki “onluk” bildirir.

“İle” edatının gereksiz kullanımı anlatım bozukluğuna yol açar.

Gençlerle ve çocuklarla çok iyi anlaşabilen bir ihtiyardı.

Bu cümledeki “gençlerle ve çocuklarla” ifadesinde “ile” edatının sözcüklerde ayrı ayrı kullanımı gereksizdir; çünkü edatın ikinci sözcükte kullanılması yeterli olacaktır. Ayrıca sözcükler “ve” bağlacıyla birbirine bağlandığından ilk sözcükteki edata gerek yoktur. Bu cümlede anlatım bozuk­luğu “gençler ve çocuklarla” şeklinde edatın ortak kullanı­mıyla giderilir.

Hâl eklerinin kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açar.

Fuzuli’nin bu şiiri, vefasız sevgililerin elinden çeken âşıkların sesini buluruz.

Bulunma durum ekinin kullanılmaması anlatım bozukluğu­na yol açmıştır. Bu cümle “Fuzuli’nin bu şiirinde, vefasız sevgililerin elinden çeken âşıkların sesini buluruz.” şeklinde düzeltilir.

Hâl eklerinin kullanılması da anlatım bozukluğuna yol aça­bilir.

Türkçede ilk tiyatro yapıtları, Batı’dan gelen çeşitli tiyatro kumpanyaları sonucunda gelişti. (Bu cümlede bulunma durum ekinin kullanılması anlatım bozukluğuna yol açmıştır.)

Bu yazarın sözleri, ülkemizde en çok okunan bir dergide okuduk.

Bu cümlede belirtme durum ekinin kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Bu cümleyi “Bu yazarın

sözlerini, ülkemizde en çok okunan bir dergide okuduk.” şeklinde düzeltebiliriz.

“-ki” ekinin gereksiz kullanılması anlatımı bozar.

Ünlü sanatçının bize son bestesindeki duyduğumuz heyecanı aratmayacak bir beste yapmasını bekliyoruz.

Bu cümlede “ki” ekinin kullanılması anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Bu durumda “ki” ekini kaldırmak anlamlı olacaktır: Cümleyi “Ünlü sanatçının bize son bestesinde duyduğumuz heyecanı aratmayacak bir beste yapması­nı bekliyoruz.” şeklinde düzeltebiliriz.

Aynı kişi ve zaman eklerinin tekrarlanması anlatım bozuklu­ğuna yol açar.

Konser alanı kalabalıktı ve havasızdı.

Bu cümlede zaman ekinin tekrarı anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Bu cümle “Konser alanı kalabalık ve hava­sızdı” şeklinde düzeltilebilir.

Uzanmışım ve uyuyakalmışım.

Bu cümlede kişi ekinin tekrarı anlatımı bozmuştur. Cümleyi “Uzanmış ve uyuyakalmışım.” şeklinde düzel­tebiliriz.

Eklerle İlgili Cümleler

Çatı eklerinin yanlış kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar. Ayrıca, bağımlı sıralı cümlelerde yüklemlerin aynı çatıda olmaması anlatım bozukluğuna neden olur.

Hafta sonları, sinemaya gittik, film izlendi.

Bu sıralı cümlede ilk yüklem etken, ikinci yüklem edilgen olduğundan çatı uyuşmazlığı söz konusudur. Bu cümle ya tamamen etken ya da tamamen edilgen olmalıdır:… Gittik, izledik / …gidildi, izlendi.

Yiyecekleri dondurmadan alacaksın buzluktan.

                       Donmadan

Fiilimsilere gelen çatı eklerinin cümledeki diğer fiilimsi ve fiillerle uyum içinde olması gerekir.

Bilgisayar onarıp geri gönderildi.

                  Onarılıp

Bu cümlede fiil edilgendir, dolayısıyla fiilimsinin de edilgen olması gerekir.

DİKKAT

Aşağıda anlatım bozukluğuyla ilgili bol örnek verilmiştir, j Bu örneklen bu konuyu pekiştirmenizi, bir cümledeki j anlatım bozukluğunu daha çabuk görüp bu konuda pra- j tiklik kazanmanızı sağlayacaktır. Bu nedenle, aşağıdaki j cümlelerdeki anlatım bozukluklarının neden kaynaklandı- i ğını cümlelerin altlarına yazınız.



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir