Ki Bağlacının Yazımı İle İlgili Örnekler, Nasıl Yazılır, Sorular, Konu Anlatımı Kısaca

Kİ BAĞLACININ YAZIMI

Ki Bağlacının Yazımı İle İlgili Örnekler, Nasıl Yazılır, Sorular, Konu Anlatımı Kısaca

********************

Türkçede üç tür “ki” vardır: Bağlaç olan ki, sıfat yapan ki ve ilgi zamiri olan ki.

Bağlaç olan ki, her zaman ayrı yazılır ve cümleden çıkarıl­dığında anlam biraz daralsa da bozulmaz.

Buna karşın sıfat yapan ve ilgi zamiri olan “ki”ler ek olduklarından sözcüğe bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldıklarında cümlenin anlamı bozulur.

Anladım ki hiç kimse sen değil, (bağlaç)

Şendeki sabra şaşırmamak mümkün değil, (sıfat yapan ki)

Bizimki yine işten kovulmuş, (ilgi zamiri)

TAKTİK-1

Sözcüğe “ler” gelebilirse “ki” bitişik yazılır; gelemezse “ki” ayrı yazılır.

Gözlerindeki hüznü görebiliyordum. (“Gözlerindeki-ler” diyebiliriz. 0 hâlde “ki” bitişik yazılır.)

Sandım ki romanı satın almamışsın. (“Sandım ki-ler” diyemeyiz. O hâlde “ki” ayrı yazılır.)

TAKTİK-2

“Ki” cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa o “ki” ektir, dolayısıyla bitişik yazılır; anlam bozul- mu yorsa bağlaçtır (sözcüktür), o hâlde ayrı ya­zılır.

Zannetme ki uzaktasın diye seni unuttuk (“ki” cüm­leden çıkarıldığında anlam bozulmuyor, bağlaçtır.)

Dedim ki mutlaka başvurmalısın bu sınava (“ki” cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyor, bağlaçtır.)

Saçındaki beyazları örtmek istemeni anlayamıyo­rum. (“ki” cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyor, bağlaç değildir.)

Arkadaşınınki daha yeni bir bisikletti (“ki” cüm­leden çıkarıldığında anlam bozuluyor, bağlaç değildir.)

********************

Yukarıdaki taktikleri aşağıdaki örneklere uygulayınız. Aşağıdaki cümlelerde kullanılan “ki” doğru yazılmışsa boş bırakılan paran­tezin içine “D”, yanlış yazılmışsa “Y” yazınız.

Benim saçlarım yumuşacıktı Havva’nın ki ise keçe gibiydi. ( )

Tepedeki kızgın güneş, gölgesini ayaklarının dibine düşürüyor. ( )

Onlar öyle varlıklı, öyle güçlüler ki kimseyle kıyaslanamazlar. ( )

Bana sorarsan onun heykelini şu karşı ki kıyıya dikmek gerek. ( )

Tam erikleri koparacaktık ki bahçe sahibinin bağırtısını işittik. ( )

Zaten terziler hiçbir zaman kendilerinde kusur bulmazlar ki. ( )

Derin bir soluk aldıktan sonra öyle bir baktı ki etrafına sorma­yın! ( )

Ama bunu hissetmedim, her şey öyle sezdirmeden oldu ki. ( )

Öyle güzel diki ev, çiçeklerin güzelliğini fark edememişti. ( )

Mutfaktaki işler çiftlikten dönüleceği günler yoğunlaşıyordu. ( )

Salonun tavanı ahşaptandı, bu odanın ki nasıldı acaba? ( )

Karşı kayadaki ışık dalgaların üzerinden seke seke geliyordu. ( )

Yerdeki kırmızı kilim her gün süpürülmekten pırıl pırıldı. ( )

Esmerdi, gözleri ise Rıza’nın ki gibi soluk yeşildi.( )

********************

DİKKAT

Kimi bağlaçlarda “ki” kalıplaşmış olarak sözcüğe bi­tişik yazılır; kimilerinde ise ayrı yazılır.

Sanki mademki, hâlbuki oysaki, belki… (Bitişik yazılır.)

Öyle ki, demek ki, tut ki, varsayalım ki… (Ayrı yazılır.)

********************

SORU

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçen “ki”nin yazımı doğru değildir?

A) Ortamdaki tartışmaya bir türlü kendimi veremedim.

B) Dışarıdaki çöp kutusunu belediye yetkilileri koydu.

C) O günkü arkadaşlarımdan bir tek Ayhan’la görüşü­yorum.

D) Karşı ki tepelerden evimize doğru gelenler var.

E) Mademki durum bu, yapacak başka bir şey yok.

CEVAP

A, B, C ve E seçeneklerinde “sıfat yapan ki” kullanılmıştır. Ancak, ek hâlinde olduğu için bitişik yazılması gereken “ki”nin D seçeneğinde ayrı yazılmış olması yazım yanlışlığına yol açmıştır. E seçeneğindeki “ki”nin bağlaç olmasına karşın kendinden önceki sözcüğe kalıplaşmış olarak bitişik yazılması gerektiğinden bu seçenekte yazım yanlışı söz konusu değildir. Doğru seçenek D’dir.

**********************

Yazım kuralları konusu için başlıklara tıklayınız…

KÜÇÜK ve BÜYÜK HARFLERİN YAZIMI

BİRLEŞİK SÖZCÜKLERİN YAZIMI

YAZIMI KARIŞTIRILAN SÖZCÜKLER

PEKİŞTİRMELERİN YAZILIŞI

Kİ BAĞLACININ YAZIMI

“DE” BAĞLACININ YAZIMI

“Mi” SORU EDATININ YAZIMI

İKİLEMELERİN YAZIMI

SAYILARIN YAZIMI

KISALTMALARIN YAZIMI

MİNİ YAZIM KILAVUZU


BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ