? Ünlü Daralması Örnek Kelimeler | Evvel Cevap
Ana Sayfa / Dil ve Anlatım / Ünlü Daralması Nedir Kısaca Konu Anlatımı Örnek Kelimeler
Dil ve Anlatım

Ünlü Daralması Nedir Kısaca Konu Anlatımı Örnek Kelimeler

Ünlü Daralması Nedir Kısaca Konu Anlatımı Örnek Kelimeler

ÜNLÜ DARALMASI

 Şimdiki zaman eki olan “-yor” kendisinden önce ge­len düz-geniş (a, e) ünlüleri daraltır.

 iste-yor > istiyor

 bekle-yor > bekliyor

 atla-yor > atlıyor

 başla-yor > başlıyor

Zaman eki olan “-yor” ekinin daraltıcı etkisi olumsuzluk eki olan “-ma-/-me-“yi de etkiler.

 isteme-yor > istemiyor

 bekleme-yor > beklemiyor

 atlama-yor > atlamıyor

 başlama-yor > başlamıyor

Kaynaştırma harfi olan “-y” sesinin daraltıcı etkisi konuşma dilinde kalır, yazıda kullanılmaz.

Yanlış yazım

istiyen

bekliyen

atlıyan

başlıyan


Doğru yazım

isteyen

bekleyen

atlayan

başlayan

Kaynaştırma harfi olan “- y” harfinin daraltıcı etkisi yazıda sadece bir iki örnekte karşımıza çıkar.

diyen > de-y-en

yiyen > ye-y-en

Niye > ne-y-e

SORU
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması yoktur?

A) Yetişmiyor sana sesim, bekliyorum gelmiyorsun.

B) Değerli sanatçı yıllarca bu sahnede oynuyordu.

C) “İniyor kayık, çıkıyor kayık” Nazım’dan bir alıntıydı.

D) Banyodan sonra saçlarını hep havluyla kuruluyor.

E) Söylüyorum işte sana niçin hiç güvenmediğimi.

CEVAP

A’da “yetişmiyor” fiili “yetişme-yor”, “bekliyorum” fiili “bekle-yor-um” şeklinde ayrıştırdığında ünlü daralması görülebilir, B’de “oynuyor” fiili “oyna-yor”, D’de “kurula-yor”, E’de “söylüyorum” fiili “söyle-yor-um” şeklinde olduğundan bu fiiller, ünlü daralması görülen fiillerdir. C’de ise “iniyor” fiili “in- i-yor”, “çıkıyor” fiili “çık-ı-yor” şeklinde ayrıştırdığında ünlü daralmasının söz konusu olmadığı görülebilir. Doğru cevap C’dir.



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir