Ana Sayfa / Dil ve Anlatım / Cümlenin Öğeleri / Öznesi İsim Tamlaması Olan Cümleler
Dil ve Anlatım

Öznesi İsim Tamlaması Olan Cümleler


Öznesi İsim Tamlaması Olan Cümleler

 

Özneler, isim tamlamasından oluşabilir.

Güz rüzgârı vurur da vurur.

Binanın bekçisi bir iki defa düdük çaldı.

Bizim işimiz hiç belli olmaz.

 

Özneler sıfat tamlamasından oluşabilir.

Şiddetli bir alev fışkırdı arabadan.

Eğilmiş süpürüyordu yerleri yaşlı bir söğüt.

 

Özneler, adlaşmış sıfattan oluşabilir.

Çalışkanlar, yarışmada sınıfımızı başarıyla temsil ettiler.

Görevli, yabancıların kimliklerini kontrol ediyordu.

 

Özneler, karma tamlamadan oluşabilir.

Meraklı çocuğun gözleri, hemen fark ediliyordu.

 

Özneler, fiilimsilerden oluşabilir.

Yorulanlar, dinlenmek için bir banka oturdular.

Konuşanlar, kapıdan gireni görünce sustular.

Bu sefer, sorulanlar gerçekten kolaydı.

 

Özneler, özel addan oluşabilir.

Ahmet mezun olacak bu yıl tıp fakültesinden.

Üçüncü Şahsın Şiiri” Attila İlhan’ın en sevilen şiiridir.

 

Özneler somut veya soyut addan oluşabilir.

Sanat, bir ayrıntı becerisidir.

Soyut

Ses, çığlık çığlık yükselip uçtu.

Somut

 

 

Bir cümlede birden çok özne bulunabilir. Bu durumda özneler arasında virgül veya bağlaç bulunur.

Su ve toprak kokusu doluyor odama.

Ö

Şarkılar, türküler söylüyordu martılar, böcekler.

Ö

 

NOT

Bir cümlede birden çok yüklem bir özneye bağlanabilir. Bu durumda özne ortak kullanılmış olur.

Yazar, şiirlerini gözden geçirdi; içinden okudu.

Ö                                Y                                   Y

Çocuk simidi aldı, yedi.

Ö                     Y     Y

Sanatçı kostümünü değiştirdi, sahneye çıktı, izleyicilere selam verdi.

Ö                                      Y                              Y                             Y

 

DİKKAT

  • Kimi zaman öznenin kullanılmaması anlatım bozukluğuna sebep olur.

“Herkes oturur, çalışmazsa nasıl kalkınırız?” Bu cüm­lenin öznesi olan “herkes”, yüklemle uyum içinde değildir. Çünkü “herkes oturursa nasıl kalkınırız” diyebiliriz. Ancak “herkes çalışmazsa nasıl kalkınırız” diyemeyiz. Bunun için bir özneye ihtiyaç vardır. Bu cümleyi “Herkes oturur, kimse çalışmazsa nasıl kalkınırız?” şeklinde düzelte­biliriz.




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir