Ana Sayfa / Edebiyat / Yeni Türk Edebiyatı / Postmodernizm’in Doğuşu ve Özellikleri Hakkında Bilgi

Postmodernizm’in Doğuşu ve Özellikleri Hakkında Bilgi


Postmodernizm’in Doğuşu ve Özellikleri Hakkında Bilgi 

Postmodemizm, kelime anlamı olarak “Modem sonrası / ötesi” anlamına ge­len bir terimdir. Modem kelimesi de Ortaçağ zamanında, eski pagan zamanlardan sıyrılmayı ifade edecek şekilde, “şimdi” anlamına gelen Latince “modo” keli­mesinden türetilmiştir. Bu “yeni”, Ortaçağ’dan sonra değişecek, “Modernizm”in kavramı içinde Tanrı’dan çok insana yer verilecektir. Ancak şu anda “çağdaş, yeni” anlamlarında kullanılmaktadır.

Modernizm’in etkili olduğu zaman dilimleri hakkında bir uzlaşım bulun­masa da, temelde Rönesans ve Reform hareketlerini tetikleyen Aydınlanma ve Hümanizm döneminden II. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar geçen süre “Modem dönem” olarak alınır. II. Dünya Savaşı, akim, medeniyetin ve bunların bir sonucu olarak Modernizm’in başarısızlığının, iflasının ilanı olduğu için bazı araştırmacı­lar tarafından Postmodern dönemin başlangıcı olarak kabul edilir.

Öncelikle Postmodernizm yerine Modernizm’den bahsetmemizin sebebi, Postmodernizm’in Modemizm’in içinden çıkması, onun uzantısı olmasındandır. Dolayısıyla aslında Modemizm bilinmeden Postmodemizm de bilinemez. Descartes’ın akla olan bağlılığından Pozitivizm’e uzanan çizgide Modernizm, her zaman için mutlak olanı aradı. Mutlak doğru bilgi araştırıldı. Ansik­lopediler, bu mutlak bilgileri barındıran önemli kitaplardı. Her şeyin bir kura­lı, kesin bir nedeni ve bu nedene bağlı olarak kaçınılmaz olarak gerçekleşecek sonuçlan vardı. Bu keskin hatlı düşünceler toplumsal hayatı da etkiliyordu. İnsanlar, toplu konutlarda, kurallara uygun, belirli bir disiplin altında çalışmalı ve üretmeliydi. Bütün bu inanışların temelinde bilimin mutlak ve kesin bilgiyi sunduğunun düşünülmesi vardı. Ancak 20. yüzyılın başlarında bu görüşler de­ğişmek zorunda kaldı. “Bilimsel anlamda Kuantum fiziği ve Einstein’ın İzafi­yet kuramı, Modem bilimin değişmezlik düşüncesine aykırı görüşler ileri sürdü. İzafiyet kuramı göreceliliği, Kuantum fiziği ise aynı anda iki farklı ihtimalin var olabileceğini söylemekle Modem bilimin kesin ve değişmez, tartışılmaz bilgi­lerinin karşısına kesin olmayan bilgiyi getirmişti.” (Yaprak, 2012: 30) Böylece Modem düşüncenin en önemli dayanağı olan “kesin bilgi” en önemli dayanağını kaybetmiş oluyordu. Bu ilk darbeden sonra, Dünya Savaşları, medeniyetin ve akim insanlığı getirdiği noktanın sorgulanmasını sağlayacak; insanoğlu, dünyaya başka bir gözle bakmayı deneyecekti. İşte Postmodernizm, birçok tanım deneme­siyle açıklanmaya çalışılsa da temelde II. Dünya Savaşı sonucu çöken bu projeye getirilmiş bir eleştiridir, bir karşı çıkıştır. Birçok alanda etkisini gösteren bu karşı çıkışı, Postmodern düşüncenin, aşağıdaki tablodan da anlaşılacağı gibi, Modernist uygulamaların tam tersini yapmasından da anlayabiliriz.




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir