“10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 56 Dörtel Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Dörtel Yayınları Sayfa 56

Soru: İnsanda sinir, kas, gözde bulunan retina hücreleri gibi hücrelerin bölünme yeteneklerini kaybetmelerinin nedeni ne olabilir? Bu durumun canlı üzerindeki avantaj ve dezavantajlarını yazınız.

• Cevap:

Vücudumuzdaki her hücre belli bir amacı gerçekleştirmek üzere özelleşmiştir. Ancak başlangıçta herhangi bir amaçları yoktur. Hücresel farklılaşma adı verilen bir süreç sonunda belli bir hücre tipine, örneğin kas ya da sinir hücresine dönüşür.

Sinir hücreleri hayli özelleşmiş hücrelerdir ve her birinin sinir sistemi içinde belli bir yeri ve karmaşık görevleri vardır. Hücresel farklılaşma süreci içinde özelleşirken, nöronların bölünme özelliklerini kaybettiği ve bütün enerjilerini ve yapılarını bu yeni ve karmaşık görevlerini gerçekleştirmek üzere kullandıkları düşünülüyor. Bazı araştırmacılar ise sinir hücrelerinin kendini yenileme yeteneklerinin çok sınırlı olmasının nedeninin biyolojik bazı bileşiklerin nöronların elektriksel uyarıları ileten bölümü olan aksonların gelişmesini engellemesi olduğunu düşünmektedir.

Soru: Kanserli hücrelerin oluşmasına neden olan etmenleri ve bu etmenlerden korunma yollarını araştırınız.

• Cevap:

Kanser hücresi oluşumuna neden olan etmenler dört grupta toplanabilir:

a. Davranışsal Risk Faktörleri: Sigara içmek, diyet, egzersiz ve alkol tüketimi gibi değiştirebileceğiniz risk faktörleridir.

b. Biyolojik Risk Faktörleri: Yaş, cinsiyet, cilt ve ırk gibi fiziksel özelliklerdir. Fiziksel ve biyolojik özelliklerin kanser için risk faktörü olup olmayacağı kanserin tipine bağlıdır.

c. Çevresel Risk Faktörleri: Yaşadığınız ya da çalıştığınız çevre koşulları kanser gelişimi için risk faktörü olabilir.

ç. Genetik Risk Faktörleri: Aileden kalıtımsal olarak geçen genlerle ilişkilidir. Aile üyelerinden birinde genç yaşta kanser teşhis edilen bireylerde, üç veya daha fazla kuşakta aynı tip kanser öyküsü bulunanlarda, anne veya baba tarafından üçten fazla kanser olgusu bulunan kişilerde ve aile bireylerinden birinde iki veya daha fazla farklı tip kanser bulunan bireylerde kanser gelişme riski yüksektir. Aile bireyleri arasından birden fazla kişide aynı tip kanser olsa bile bu kalıtımsal olmayabilir. Kanserin kalıtımsal olduğundan şüphe ediliyorsa genetik tarama testleri yapılmalıdır.

Soru: Muz gibi yüksek yapılı bitkiler sadece vejetatif olarak ürer. Bunun nedenini yazınız.

• Cevap: Muz gibi gelişmiş bitki yapısına sahip olan bazı bitkilerin tohum üretme yetenekleri yoktur. Eşeysiz olarak çoğalamadıkları için tohum üretemeyen muz vb. canlılar vejetatif olarak çoğalarak nesillerini devam ettirebilir.

Soru: Mitoz ile mayoz II evresinin temelde aynı kabul edilmesinin nedeni nedir?

• Cevap: Bölünme sonrasında kromozom sayısı değişmez. Kontrol noktaları vardır. Karyokinez ve sitokinez gerçekleşir. İğ iplikleri kromozomların kinetokorlarına bağlanır. Kardeş kromatitler ayrılır (mitoz ve mayoz II’de). Hücre sayısı artar.

Soru: Bir türün tüm bireyleri arasındaki tür içi biyolojik çeşitliliğe neden olan etmenler nelerdir?

• Cevap: Bir türe ait olan her bir birey; kendisine özgü belirli özelliklerin kaynağı olan bir gen dizilimine sahiptir. Bu farklılığı yaratan genler canlılarda kromozomlar üzerinde dizilmiş hâlde bulunur. Kromozomlar ise canlıdan canlıya farklı şekilde aktarılabilir. Eşeysiz üreyen canlılarda kromozomlar ata canlıdan yeni oluşan canlılara bire bir aktarıldığı için herhangi bir farklılık gözlenmezken eşeyli üreyen canlılarda kromozomların mayoz sonucu oluşan gametlere rastgele dağılıyor olması ve oluşan gametlerin rastgele döllenmesi, oluşan canlıların birbirinden farklı olmasını sağlamaktadır. Bu durum tür içi çeşitliliğin temelini oluşturmaktadır.

Soru: Hücrelerin belirli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra bölünmesinin nedeni nedir? Aşağıya yazınız.

• Cevap: Hücrenin büyümesi sonucu yüzey/hacim oranı bozulur. Bir süre sonra hücre zarından gerçekleştirilen madde alışverişi hücrenin yaşamına devam edebilmesi için yetersiz kalır. Hücre büyümesi sonucu sitoplazma/çekirdek oranı artar. Hücre çekirdeğinin etki alanı sınırlı olduğundan hücre bölünür.

Soru: Mitoz sırasında iğ ipliklerinin görevleri nelerdir? Yazınız.

• Cevap: İğ iplikleri hücrelerde bulunan kromozomların iki yeni hücreye ayrılmasında rol oynayan yapılardır.

Soru: 2n = 16 kromozomlu bir hücre art arda 5 mitoz geçirdiğinde

Soru: Oluşacak hücre sayısı kaçtır?

• Cevap: 2n formülü ile bulunur. n: mitoz bölünme sayısı 2⁵= 32

Soru: Oluşacak hücrelerin kromozom sayısı kaçtır?

• Cevap: Mitozda kromozom sayısı sabit kalır. 16 kromozomlu hücrenin mitozla oluşacak hücrelerin kromozom sayısı da 16 olur.

10. Sınıf Dörtel Yayınları Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 56 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.