“10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 126 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 126

Minamata Hastalığı

Japonya’nın Minamata Koyu’nda ortaya çıkan, balık ve kabukluların yenmesiyle oluşan bir tür cıva zehirlenmesidir.

Minamata, Güney Japonya’da bulunan eski bir balıkçı köyüdür. Minamata hastalığı, 1950 ve 1960’larda Japonya’daki Minamata ve komşu topluluklarda meydana gelen büyük ölçekli bir metil cıva gıda zehirlenmesidir. O güne kadar kimyasal atıkların insanlara ve besin zincirine etkileri pek bilinmiyordu. Bir fabrikadan yıllarca Minamata Körfezi’ne boşaltılan metil cıva, balıklarda metil cıva birikimine ve bu balıklan yiyen insanlarda da ciddi zehirlenmelere neden olmuştur. Minamata hastalığı, çevre kirliliğinin neden olduğu rapor edilen ilk hastalıktır. Epidemiyoloji alanında yapılacak çalışmalar, hastalık salgınlarının nedenlerinin belirlenmesi ve kontrol edilmesinde önemli bir rol oynamıştır.

Bu zehirlenme vücutta biriken metil cıva oranında sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Hastalarda uzuv kaybı, görme alanmda daralma, denge sorunları, gözleri hareket ettirmede sorunlar, titreme, eklem ve kas ağrıları, baş ağrıları, koku alamama, bellek sorunları, uykusuzluk ortaya çıkıyordu. Bu semptomlar; kişisel özellikler, maruziyet derecesi ve kirlilik süresi gibi birçok faktörden etkilenmekteydi.

Minamata hastalığı için temel bir tedavi henüz bulunamadı. Ne yazık ki Minamata hastalığı için etkili bir ilaç yok. Her şeyden önce metil cıva tarafından tahrip edilen sinir hücrelerinin iyileşme olasılığı yoktur. Ana tedaviler semptomların geçici olarak giderilmesini ve rehabilitasyonu içermektedir.

İtai İtai Hastalığı

Dünya Sağlık Örgütünün halk sağlığı açısından endişe doğuran 10 kimyasal arasmda saydığı ağır metallerden biri olan kadmiyum, ekosistemde tüm canlılar için toksik etkilere neden olmaktadır. Kadmiyum, toprak ve bitkilerden kolaylıkla besin zincirine geçebilmekte, hem çevre hem de insan sağlığını tehdit etmektedir. Kadmiyum ve türevleri, vücuda sıklıkla solunum ve sindirim yoluyla almarak böbrekler ve karaciğerde birikir; baş dönmesi, bulantı-kusma, metal dumanı ateşi, akciğer kanseri, iskelet sistemi sorunları ve anemi gibi ciddi sağlık sorunlarına sebep olabilir.
İtai itai hastalığı, kadmiyum zehirlenmesine bağlı olduğu saptanan ilk hastalıktır. Hastalık şuasında ortaya çıkan kemik ve eklem ağrıları nedeniyle hastalık, hastaların iniltilerine benzetilmiştir ve bu hastalığa itai itai ismi verilmiştir. İtai itai hastalığı, Japonya’nın Toyama Bölgesi’ndeki madenciliğe bağlıdır ve kadmiyum zehirlenmesiyle oluşur.

Kadmiyumun nehre kanşması sonucunda önce balıklar ölmeye başlamış ve bu nehirle sulanan pirinçler yeterince büyüyemez olmuştur. Pirinçler, nehir suyundaki toprağa çökmüş kadmiyum gibi ağır metalleri absorbe etmiş; böylece kadmiyum insanların yiyeceklerine ulaşmıştır. 1946 yılma kadar hastalık tam olarak anlaşılamamıştır ve o yıllara kadar bölgeye ait bir enfeksiyon hastalığı olarak kabul edilmiştir. Sonraları tekrar ortaya çıkan hastalık, nehir suyundaki kurşun miktarına bağlanmış ve en sonunda Dr. Ogino ve arkadaşları 1955 yılında kadmiyumun bu hastalığa sebep olduğunu bulmuştur.

Soru: a) Biyolojik birikimin organizmalar üzerindeki etkileri nelerdir?

• Cevap: Biyolojik birikim, ağır metaller ve zehirli kimyasalların dokularda birikmesiyle sinir sistemi bozuklukları, organ hasarı, kemik-erime sorunları, kanser ve ölüm gibi ciddi sağlık problemlerine yol açar.

Soru: b) Biyolojik birikim birden fazla nesil üzerinde etkili olabilir mi? Açıklayınız.

• Cevap: Evet, olabilir; çünkü bu maddeler vücutta atılamaz, anneden bebeğe ya da yumurtaya geçerek sonraki nesillerin de sinir sistemi ve organlarında kalıcı hasar bırakabilir.

Soru: 16) Aşağıda verilen atık pillerle ilgili biyolojik birikim sorununu inceleyiniz. Bu sorunu önlemek için neler yapılabileceği konusunda çözüm önerilerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Piller; cıva, kadmiyum, kurşun, çinko, mangan, lityum, demir, nikel, kobalt gibi kimyasal maddelerden üretilir. Pili oluşturan kimyasal maddelerin içinde bulunan ağır metaller, pillerin çöplere ve düzensiz depolama alanlarına rastgele atılması sonucunda zamanla toprağa ve suya karışıp, besin zinciri yoluyla canlılara ulaşarak canlı hayatı için risk oluşturur. Zaman içerisinde bu etkiler insanlar üzerinde de görülür. Atık piller; besin zinciri ile insana geçtiğinde insan vücudunda birikerek nörolojik bozukluklar, merkezî sinir sistemi hastalıkları, kanser, böbrek ve karaciğer hastalıkları gibi sağlık sorunlarına neden olur.

• Cevap: Atık pilleri çöpe atmak yerine özel pil toplama kutularına atmak, geri dönüşüme göndermek, tek kullanımlık pil yerine şarjlı pil kullanmak ve pili gereksiz yere tüketmemek bu sorunu azaltmaya yardım eder.

Soru: 17) Biyolojik birikimle ilgili yaptığınız çıkarımlardan yola çıkarak aşağıdaki soruları cevaplayınız ve kendi beslenme alışkanlıklarınızın güvenilirliğini gözden geçiriniz.

Soru: a) Gıda alışverişinizi yaparken nelere dikkat ediyorsunuz?

• Cevap: Gıda alışverişinde son kullanma tarihine, ambalajın sağlam olmasına, güvenilir marka ve üretim yerine, mümkünse yerel ve taze ürün olmasına dikkat ediyorum.

Soru: b) Besin tüketiminde “bilinçli tercihler yaparak beslenmek ” ne anlama gelir?

• Cevap: Bilinçli beslenmek, besinlerin kaynağını ve içeriğini araştırmak, katkı maddesi ve ağır metal riski yüksek olanları az tüketmek ve dengeli beslenmek demektir.

Soru: c) Biyolojik birikimin insan sağlığına etkisi ne olabilir?

• Cevap: Biyolojik birikim ağır metallerin vücutta yıllarca kalmasına, sinir, böbrek, karaciğer hastalıklarına, kemik sorunlarına ve kansere yol açabilir.

Soru: ç) Yediğiniz besinlerden kaynaklı biyolojik birikime örnekler veriniz.

• Cevap: Kirli sularda yaşayan büyük balıkları sık tüketmek, tarım ilacı kalıntısı yüksek sebze-meyve yemek veya ağır metal içeren suyu içmek yediğimiz besinlerden kaynaklı biyolojik birikime örnek olabilir.

Soru: 18) Yaptığınız çıkarımlar çerçevesinde kendi beslenme alışkanlıklarınız hakkında düşünerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.

• Cevap: Bu etkinliğin cevabı diğer sayfadadır. (Bkz. sayfa 127)

10. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 126 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.