“10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 110 Tutku Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Tutku Yayınları Sayfa 110

Türkiye’deki akarsuların çoğu, ülke sınırları içinden doğmakta ve yine ülke sınırlarından denize ulaşmaktadır. Denize ulaşamayan akarsular da iç kısımlarda kapalı havzalar oluşturur. Bazı akarsular ise kaynağını ülkemizden almasına rağmen ülkemiz sınırları dışındaki göl ve denizlere dökülür (Fırat, Dicle, Kura, Aras ve Çoruh nehirleri gibi). Bazı akarsular da kaynağını başka ülkelerden alarak Türkiye sınırları içinde denizlere dökülür [Meriç (Görsel 1.118) ve Asi nehirleri gibi].

Türkiye sınırları içindeki akarsuların uzunluğu genellikle fazla değildir. Çok geniş sayılmayacak yüz ölçümüne sahip Anadolu’nun aynı zamanda bir yarımada olması bunun en önemli nedenidir. Akarsuların oluşma, beslenme alanları olan dağların kuzey ve güneyde kıyının hemen gerisinde yükselmesi de diğer bir etkendir. Kuzeydeki Kuzey Anadolu Dağları ile güneydeki Toroslar’ın denize bakan yamaçlarından kaynaklanan ve denize kavuşan akarsular, kısa boylu ve dar havzalıdır. Buna karşılık iç bölgelerden kaynağını alan ve dağ sıralarını dik keserek kıyıya ulaşan Kızılırmak (1.355 km), Yeşilırmak (519 km), Fırat (Türkiye sınırları içindeki uzunluğu 971 km’dir.) ve Dicle (Türkiye sınırları içindeki uzunluğu 523 km’dir.) gibi akarsuların uzunluğu daha fazladır.

Ortalama yükseltisi fazla olduğundan eğimli yataklara sahip Türkiye akarsuları hızlı akışlıdır. Eğimin fazlalığı nedeniyle akarsularımızın aşındırma gücü de fazladır ve akarsularımız bol alüvyon taşır. Kıyılarımızda oluşan delta ovaları, akarsularımızın bol alüvyon taşıdığının kanıtıdır. Eğimin fazlalığına bağlı olarak enerji potansiyelleri yüksek olan akarsularımız üzerinde hızlı akış gerektiren çeşitli su sporları (rafting, kano vb.) yapılabilmektedir (Görsel 1.119). Bunun yanı sıra akarsularımız henüz denge profillerini kazanmadığından ulaşım ve taşımacılığa elverişli değildir.

Akarsularımızın diğer bir özelliği de mevsimlik farklar göstermekle birlikte, taşıdıkları su miktarının (debi) genellikle az olmasıdır. Özellikle ülkemizin büyük bölümünde etkili olan yaz kuraklıkları, bu mevsimde akarsu debilerinin düşmesine hatta bazı akarsuların kurumasına yol açmaktadır. Yaz mevsimi dışında, yağışların ve kar erimelerinin etkin olduğu dönemlerde ise akarsu debileri yükselmektedir.

Akarsu debilerinde ortaya çıkan değişiklikler, akarsuların rejimlerini de belirlemekte ve sulamada bazı sorunların yaşanmasına neden olmaktadır. Yıl içinde taşıdıkları su miktarındaki değişim bakımından Türkiye akarsularının rejimleri farklılıklar gösterir. Akarsuların yataklarından geçen akımın büyük bir bölümü, birkaç aylık veya birkaç haftalık sürede gerçekleşir. Bu özelliklerinden dolayı Türkiye akarsuları, düzensiz rejimli akarsular olarak kabul edilebilir.

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

10. Sınıf Tutku Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 110 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.