“10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 52 Tutku Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Tutku Yayınları Sayfa 52

Yer şekillerinin oluşumunda kayaçların önemli bir rolü bulunmaktadır. Yapı, doku ve mineral özellikleri farklı kayaçlar farklı yer şekillerinin oluşumuna imkân sağlar. Kayaçları oluşturan minerallerin aşınmaya karşı gösterdikleri direnç farklıdır. Örneğin kolay aşınabilen kil taşı, kum taşı, tüf vb. kayaçlar üzerinde gelişen yer şekillerinin biçim ve özellikleri ile granit, andezit, bazalt vb. aşınmaya karşı dirençli kayaçlar üzerinde gelişen yer şekillerinin biçim ve özellikleri birbirinden farklıdır. Kolay aşınan kayaçlar üzerinde ova gibi çevresine göre alçak ve düz yer şekilleri oluşurken dirençli kayaçlar üzerinde ise dağ, tepe gibi çevresine göre yüksek, engebeli yer şekilleri oluşmaktadır (Görsel 1.41).

Kayaçların geçirimlilik durumu da yer şekillerinin oluşumu üzerinde etkilidir. Kil taşı, granit gibi geçirimsiz kayaçlar yüzeysel suları yer altına kolay kolay sızdırmaz. Buna karşılık kalker, jips gibi geçirim- li kayaçlar ise yüzey sularını kolaylıkla yer altına sızdırır. Geçirimsiz kayaçların olduğu alanlarda yer altına sızamayan yüzeysel sular yer üstünde çeşitli şekiller oluşturur. Geçirimli kayaçların bulunduğu sahalarda ise suların yer altına sızması ve yer altında akışa devam etmesi, yer altı mağaraları gibi şekillerin oluşumunda etkilidir. Bu mağaralarda kimyasal çözünme ve çökelme sonucunda oluşan aşınım ve birikim şekillerine rastlanır. Sarkıt, dikit ve sütun gibi şekiller bunların en önemlileridir. Yine yer altı sularının içindeki kirecin yüzeye çıktığında çökelmesiyle traverten adı verilen yer şekilleri oluşur (Görsel 1.42). Sarkıt, dikit, sütun, traverten dışında kalker, jips ve dolomit gibi kayaçların yaygın bulunduğu ortamlarda karstik şekiller olarak adlandırılan lapya, dolin, uvala, polye gibi yer şekilleri oluşur. Kimyasal tortul kayaçların özellikle de kalkerin biçimlendirdiği bu tür ortamlara karst topoğrafyası denir.

Kütle hâlindeki granitler, fiziksel ve kimyasal ayrışmaya uğradığında değişik boyut ve şekillerde bloklara dönüşür. Granit bloklarından oluşan bu tür ortamlara tor topoğrafyası denir (Görsel 1.43). Yine bazaltı oluşturan lavların soğumasıyla beşgen veya altıgen biçimli bazalt sütunları oluşur (Görsel 1.44).

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

10. Sınıf Tutku Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 52 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.