“10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 66 Tutku Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Tutku Yayınları Sayfa 66

Yeryüzünde rüzgârın şekillendirici etkide bulunduğu yerlerin ortak özelliği, yağış azlığı ve bitki örtüsünden yoksunluktur. Nem oranının düşük olduğu bu yerlerde günlük sıcaklık farklarının fazlalığı, fiziksel (mekanik) ufalanmayı artırmıştır. Bu nedenle kurak bölgelerde rüzgârın aşındıracağı türden toz, kum ve çakıl gibi gevşek yapılı birçok malzeme yer alır.

Dünyadaki kurak bölgeler, yeryüzün- deki kara alanlarının yaklaşık %30’una karşılık gelen ortalama 42 milyon km2 alanı kaplar (Harita 1.10). Kuraklığın egemen olduğu çöl iklimi kadar geniş bir kara alanını kaplayan başka bir iklim grubu yoktur.

a. Rüzgâr Aşındırma Şekilleri

Rüzgârlar taşıdıkları malzemeleri yaklaşık 1 metre yükseğe kadar havalandırabilir. Bu nedenle havalanmış malzemeler, yüksek kayalıkların alt bölümlerine daha fazla çarparak bu bölümleri aşındırır. Üst kısmı daha az aşınan kayalar mantar görünümünü aldığından bu kayalara mantar kaya veya şeytan masası denir (Görsel 1.67).

Şahit kaya; farklı dirençlere sahip tabakaların üst üste tortullar oluşturduğu bölgelerde, kolay aşındırılabilen tabakaların daha önce aşındırılması veya çözünme ile gevşemiş malzemelerin ortamdan uzaklaştırılması sonucu ortaya çıkan şekildir. Şahit kayaların bulunduğu yerler âdeta bir harabeyi andırır (Görsel 1.68).

Kayaçların sular tarafından çözünen kısımları rüzgâr tarafından aşındırılır. Böylece kayaç içinde kuş yuvalarını andıran kovuklar meydana gelir. Bu kısımlara tafoni adı verilir. Tafoniler özellikle granit, kütle hâlindeki kum taşları ve lavlar üzerinde oluşur (Görsel 1.69).

Yardang; hâkim rüzgâr yönüne paralel uzanan, birbirinden keskin sırtlarla ayrılmış düzensiz “U” görünümlü oluklara denir. Tortul kayaların zayıf kısımlarının rüzgâr tarafından aşındırılması sonucu meydana gelir.
Rüzgâr aşındırmasına sürekli maruz kalan sahalarda ince unsurlu maddelerin taşınması ile geriye çakıl boyutunda daha iri malzemeler kalır. Bu iri malzeme, âdeta Arnavut kaldırımını andıran bir taş kaplama meydana getirir ki buna çöl kaldırımları veya hamada denilmektedir.

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

10. Sınıf Tutku Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 66 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.