“10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 75 Tutku Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Tutku Yayınları Sayfa 75

Deniz ve okyanus sularının rüzgâr, yoğunluk farkı, kıyıların uzanışı ve şekli gibi nedenlerle bulunduğu yerden başka alanlara taşınmasına akıntı denir. Akıntıların oluşmasında sürekli rüzgârlar, yoğunluk (sıcaklık ve tuzluluk) farkı, seviye farkı ile gelgit etkilidir. Dalga ve akıntılar dik kıyılarda aşındırma, alçak kıyılarda ise biriktirme yoluyla kıyıyı şekillendirir.

a. Kıyı Aşınım Şekilleri

Dalgaların kıyıları çarparak aşındırmasına abrazyon (kazıma) denir. Dalgalar, üç şekilde aşındırma yaparak kıyıları şekillendirir:

• Su kütlesinin kıyıya çarparken yaptığı basınç etkisiyle,
• Dalga içindeki kum, çakıl gibi maddelerin kıyıya şiddetli çarpmasıyla,
• Deniz suyunun kıyıdaki tabakaları eritmesiyle.

Başlıca kıyı aşınım şekilleri şunlardır (Görsel 1.83):

Genellikle dağların kıyıya yakın ve paralel olduğu dik kıyılarda dalgalar, kıyının alt kısımlarının oyulmasına yol açar. Oyukların üzerindeki kütlenin zamanla düşmesi sonucu oluşan dik kıyılara falez ya da yalı yar denir.

Dalgalar, dik kıyıları sürekli aşındırarak kıyının karaya doğru ilerlemesine neden olur. İlerleyen falez ile kıyı arasında bir düzlük oluşur. Masayı andıran bu düzlüğe aşınım platformu veya abrazyon düzlüğü adı verilir.

Tektonik etkilerle birlikte aşındırma platformlarının deniz seviyesi üzerine çıkmasına denizel seki (taraça) denir. Denizel sekiler, hafif eğimli yamaçlara sahip olduğundan kıyı yolları, inşaat ve tarım açısından uygun koşullar içerir.

Deniz içlerine doğru uzanan burunlar, kırınım nedeniyle güçlü dalga saldırılarına maruz kalır. Yumuşak ve çok çatlaklı kayalar hızla aşınır. Böylece deniz mağarası oluşur. Bir burnun iki tarafında da mağara oluşursa deniz kemeri ortaya çıkar. En sonunda, deniz kemeri yıkılarak geriye aşınım platformu üzerinde yalıtılmış bir kalıntı, bir başka ifadeyle deniz kulesi kalır. Zaman içerisinde dalgaların etkinliği ile bunlar da ortadan kalkar.

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

10. Sınıf Tutku Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 75 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.