“10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 76 Tutku Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Tutku Yayınları Sayfa 76

Kıyı derinliğinin az olduğu yerlerde dalgalar ve akıntılar tarafından taşınan maddeler, dalga enerjisinin azaldığı alanlarda biriktirilir. Böylece çeşitli kıyı birikim şekilleri oluşur (Görsel 1.83).

Başlıca kıyı birikim şekilleri şunlardır:

Dalga ve akıntıların biriktirmesi sonucunda oluşan ve denizin içine doğru uzanan birikintilere kıyı oku denir. Bir koy ya da körfezin önünü kapatan setlere ise kıyı kordonu adı verilir.

Lagün veya deniz kulağı, koy ağızlarında oluşan kıyı setlerinin zamanla gelişerek koyun ağzını kapatmasıyla ortaya çıkan kıyı gerisindeki göldür. Lagün, kıyı set gölü olarak da adlandırılmaktadır.

Tombolo, kıyıya yakın bir adanın kıyı okları ile karaya bağlanmasıyla oluşan yarımadadır.

Kumsal, dalgaların kıyıdan kopardığı parçaların dalga hareketleri sonucunda kum boyutunda ufalanıp kıyılarda birikmesiyle oluşan şekildir. Kumsallar daha çok alçak kıyılarda ve körfezlerde bulunur.

Yalı taşları; kıyıda bulunan kum, çakıl ve midye kabuğu gibi gevşek ve taneli materyallerin kireçli bir çimentoyla bağlanması sonucunda oluşur. Denize doğru eğimli hâlde bulunan bu oluşumlar, deniz seviyesinin belirlenmesinde önemli ipuçları verir.

c. Başlıca Kıyı Tipleri

Kıyı şekli, kıyının bulunduğu sahadaki topoğrafyadan önemli ölçüde etkilenir. Örneğin vadilerle parçalanmış karstik alanlarda, dağların kıyı çizgisine dik uzandığı ve faylarla parçalandığı alanlarda girintili çıkıntılı; dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı sahalarda ise falezli veya yüksek kıyılar görülmektedir. Buzul vadileri ile işlenmiş kıyılarda ise oluk şeklinde körfezlerin yer aldığı girintili çıkıntılı kıyılar bulunmaktadır. Kıyılar, köken ve gelişimlerine göre şöyle sınıflandırılmaktadır:

1. Enine kıyılar: Dağların kıyıya çizgisine dik uzandığı yerlerde denizin vadileri işgal etmesiyle oluşur. Girinti ve çıkıntıların fazla olduğu bu tür kıyılarda koy, körfez ve limanlara fazlaca rastlanır (Harita 1.11). Atlas Okyanusu kıyılarında enine kıyı oldukça yaygındır.

2. Boyuna kıyılar: Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı yerlerde görülür. Bu kıyılarda girinti, çıkıntı ve liman azdır (Harita 1.12). Bu kıyı tipinin olduğu yerlerde iç kesimlerle ulaşım zordur. Dalga aşındırması ile oluşan falezlere sıkça rastlanır. Kıyı ile iç kesimler arasında iklim, bitki örtüsü ve ekonomik faaliyetlerde önemli farklılıklar görülür. Pasifik Okyanusu kıyılarının büyük çoğunluğu boyuna kıyılar şeklindedir.

3. Ria tipi kıyılar: Ria, akarsu ağzı anlamına gelir. Ria tipi kıyılar, akarsu vadilerinin ağız kesimlerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşur (Harita 1.13). Bu kıyıların oluşumunda kara kütlesinin alçalması veya deniz seviyesinin yükselmesi rol oynar. Bu tür kıyılara İspanya’nın kuzeybatısı ile İrlanda’nın güneybatısında rastlanır.

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

10. Sınıf Tutku Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 76 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.