“10. Sınıf Coğrafya Kitabı Cevapları Sayfa 72 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 72

KAYAÇLARIN AYRIŞMA HIZI

Kayaçların ayrışma hızını belirleyen başlıca etkenler kayacın özellikleri ve iklim koşullarıdır. Kayaçların mineral bileşimi ve çözünürlük özellikleri gibi kimyasal özellikleri ile yapısındaki kırıklar gibi fiziksel özellikleri ayrışma hızını belirler. Yer kabuğunu meydana getiren kayaçlar oluşum bakımından magmatik, tortul (sedimenter) ve başkalaşmış (metamorfik) kayaçlar olmak üzere üç gruba ayrılır. Bu kayaç gruplarının ayrışmaya karşı dirençleri birbirinden farklıdır. Magmanın soğuyup katılaşmasıyla oluşmuş kristalli yapıdaki magmatik kayaçlar ve özellikle granit, gabro, siyenit gibi iri kristalli derinlik kayaçları hem fiziksel ayrışmaya hem de kimyasal çözünmeye karşı oldukça dirençlidir. Bu tür kayaç- ların bulunduğu arazilerde sivri tepeler, dik yamaçlar, sırtlar veya uçurumlar gibi yer şekilleri görülmektedir. Şist ve gnays gibi başkalaşmış kayaçların ve özellikle kum taşı, kil taşı, kireç taşı gibi tortul kayaçların ayrışmaya karşı direnci genel olarak daha azdır.

Uygulama

Soru: Şelale ve dev kazanının oluşum sürecini aşamalı olarak gösteren görselleri inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Soru: 1) Şelale ve dev kazanının oluşum sürecinde kayaçların ayrışmaya karşı dirençlilik durumu nasıl bir rol oynamıştır?

• Cevap: Dirençsiz kaya hızlı aşınmış, dirençli kaya eşik olarak kalmış; böylece şelale oluşmuş ve düşen su tabanda dev kazanını oymuştur.

Soru: 2) Dev kazanı, yeryüzünde hangi tür kayaçların bulunduğu alanlarda oluşabilir? Açıklayınız.

• Cevap: Aşınmaya/çözünmeye elverişli dirençsiz kayaçlarda (kireçtaşı, marn, kiltaşı, kumtaşı vb.) şelale tabanında dev kazanı gelişir.

10. Sınıf Meb Yayınları Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 72 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.