“10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 134” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 134

PENCİK UYGULAMASI

1. Yönerge: Aşağıdaki soruları metinden hareketle cevaplayınız.

Vergi ve Asker Kaynağı

Sözlükte “beşte bir” anlamındaki pencik (pençik) kelimesi, Osmanlı askerî sisteminde kara ve deniz seferlerinde ele geçirilen esirlerden beşte birinin devlet hizmetine alınmasını ifade eder. Osmanlı Beyliği’nin kuruluş yıllarında hazine için paraya ve ordu için askere olan ihtiyaç artınca esirlerin veya her esirin beşte birinin devlet hesabına alınması yoluna gidilmiştir.

Osmanlılarda pencikin ilk defa nasıl ortaya çıktığı hakkında farklı görüşler vardır. Daha çok kabul gören rivayete göre bu sistem 1361’de Edirne’nin fethinden sonra ulemadan Karamanlı Kara Rüs- tem’in tavsiyesi, Kazasker Çandarlı Kara Halil’in uygun bulması ve I. Murad’ın onayı ile devreye sokulmuştur.

Böylece devletin elinde toplanan bu esirlere “pencik oğlanı” denmeye başlandı. Çandarlı Kara Halil bunların genç ve güçlü olanlarından yeni bir asker teşkil etme fikrini geliştirdi. Böylece Osmanlı hanedanın doğrudan yönetimi ve denetimi altında yeni bir ordu “pençik” adı verilen bu uygulamayla meydana getirilmiştir. Pencik oğlanları önce Bursa civarındaki Türk köylerine gönderilip cüzi bir ücret karşılığında oralarda çalışıyor, Türk ailelerinin yanında Türkçeyi ve Türk İslam âdetlerini öğreniyordu. Ardından bir kışlada toplanıyor ve acemi oğlanı olarak birkaç yıl burada eğitim görüp doğrudan padişahın emrinde kapıkulu ordusu olan yeniçerileri teşkil ediyordu.

Osmanlı Devleti’nde fetihler olduğu sürece pençik yöntemi, asker ihtiyacını karşılamak için yeterli olmuştur. Ancak Ankara Savaşı sonrası Fetret Devri’yle (1402-1413) birlikte Pençik sistemi işlemez hâle gelmiştir.

(Abdülkadir Özcan, “ Pencik’’, TDVİslam Ansiklopedisi, C.34, İstanbul 2007, s.226-228’den düzenlenmiştir.)

1. ”Pencik uygulaması” ne demektir? 

• Cevap: 

Tahmini Anlam: Öğrencinin, bilgi birikimine göre; “Osmanlı Devleti’nin asker ihtiyacını karşıladığı sistem, ordunun güçlenmesini sağlayan sistem, merkezî otoriteyi güçlendirmek için uygulanan sistem.” şeklinde cevaplar vermesi beklenir.

Gerçek Anlam: Osmanlı vergi ve asker kaynaklarından birini oluşturan uygulamaya verilen ad.

2. Osmanlı Devleti, pencik sistemiyle neleri amaçlamış olabilir?

• Cevap: Öğrencinin bilgi birikimine göre; “Osmanlı Devleti Pençik sistemiyle merkezî otoriteyi güçlendirmek ve buyruğu altında, düzenli ve tamamen kendine bağlı bir askerî güç oluşturmak istemiştir.” şeklinde cevaplar vermesi beklenir.

3. Osmanlı Devleti, pencik sisteminin işlemez hâle gelmesine karşı hangi yöntemleri kullanmış olabilir?

• Cevap: Öğrencinin bilgi birikimine göre; “Pençik sistemi işlemez hâle geldiği için yeni bir arayış içerisine girilmiş ve Osmanlı Dev- leti’nin egemenliğini kabul eden Hristiyan ailelerin çocukları devşirilmiştir. Kul sistemini uygulamıştır.” şeklinde cevaplar vermesi beklenir.

10. Sınıf Tarih Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 134 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.