“10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 137” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 137

KUL TAİFESİ

1. Yönerge: Metinden hareketle aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Kul Taifesi

Kapıkulu sistemi, eski gulâm sisteminin Osmanlı Dönemi’nde yeniden organizasyonu sayılabilir. Osmanlı Devleti’nde doğrudan padişaha bağlı olarak sarayda görevli maaşlı askerî zümreler için bu vasıflarını belirtmek üzere kullanılan ‘kapıkulu’ terimi zamanla varlıklı veya nüfuz sahibi kimselerin hizmetinde bulunanları da ifade etmiştir. Askerî manada kapıkulu, İslam devletlerindeki hassa askerî teşkilâtını karşılamaktadır. Müslüman Türk devletlerinden Karahanlılar, Gazneliler, Hârizmşahlar, Selçuklular, Eyyûbîlerde ve Moğollarda hassa askerî teşkilâtı bulunmakta olup bunların kaynağını genellikle savaş esirleri veya köleler oluşturmuştur.

Osmanlılarda hassa askerleri “Kapıkulu Ocakları” adı altında çeşitli sınıflara ayrılmıştır. Bunlar önceleri pençik kanununa göre alınan savaş esirlerinden seçilirken daha sonra devşirme kanununa göre toplanan Osmanlı tebaası gayrimüslim çocuklarından teşkil edilmiştir. Bazen “kul taifesi” olarak da anılan bu birlikler esas olarak merkezde bulunurlar, sefer esnasında ve ordugâhta padişahı ve otağını muhafaza ederlerdi. Kapıkulu askerleri doğrudan padişahın şahsına bağlı olduğundan sadece onunla birlikte seferlere katılırlardı. Ancak Kanun Sultan Süleyman’dan sonraki padişahların başkumandan olarak sefere çıkma geleneğini terk etmeleri üzerine III. Murad zamanında bu teamülden vazgeçilmiş, kapıkulu askerleri artık “serdâr-ı ekrem”lerin kumandası altında sefere çıkmaya başlamışlardır. Kapıkulu askerleri yaya ve atlı olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştı. Yayalar kendi aralarında acemi, yeniçeri, cebeci, topçu, top arabacısı, humbaracı ve lağımcı adları altında yedi ocaktan oluşmaktaydı. Atlı Kapıkulu ocakları ise sipah, silâhdar, ulûfeci ve gurebâ bölüklerinden teşekkül eder.

Pençik ve devşirme kanunlarına göre toplanan ve Türk İslam terbiyesine göre yetiştirilen ve ulûfe denilen maaş alan kul taifesi sadece orduda değil devlete ait saray ve bahçelerde de istihdam edilirdi. Kapıkulu olarak devlet hizmetine giren bir nefer, kabiliyeti varsa devletin en yüksek makamı olan sadrazamlığa kadar yükselebilirdi. Kapıkulu, çeşitli dönemlerde devlet adamları tarafından nüfuz mücadelesi için kullanılmıştır. Sadrazam hatta padişah değişikliklerinde de rol oynayan kapıkulu askerleri, aynı zamanda merkezî otoritenin de en büyük dayanağı olmuştur.

(Abdülkadir Özcan, “Kapıkulu”, TDV İslam Ansiklopedisi, C.24, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2001, s.347-349’dan düzenlenmiştir.)

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

10. Sınıf Tarih Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 137 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.