“10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 99” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 99

GAZA VE CİHADA ADANAN ÖMÜR: AKINCI UÇ BEYLERİ

1. Yönerge: Verilen metin ve görselden yararlanarak soruları cevaplayınız.

GAZA VE CİHADA ADANAN ÖMÜR: AKINCI UÇ BEYLERİ

“Uç” kelimesi “sınır” anlamına gelmekte olup genellikle gayrimüslim devletlerle olan sınır bölgelerini belirtmek için kullanılmıştır. Türk devletlerinde sınır bölgelerinde teşkilatlanan savaşçı bölüklerin başındaki askerî lideri veya idareciyi tanımlamak üzere kullanılan bu tabir, Osmanlılarda sınırlarda sürekli akın faaliyetleri yapan ve bulundukları bölgenin yönetimini üstlenen beyleri ifade eder. Özellikle Anadolu Selçuklu Devleti’nin dağılmasıyla birlikte Bizans sınır hattında ortaya çıkan Türkmen beylerine tarihî terminolojide uç beyi denmiş, kurulan beyliklere de uç beyliği adı verilmiştir. Osman Bey de bir uç beyi olarak hem mensup bulunduğu boyun beyi hem de savaşçı bölüklerin lideriydi. Onun kurduğu beylik gibi Batı Anadolu uç bölgesinde ortaya çıkan Karesi, Saru- han, Aydın ve Menteşe Beylikleri de aynı dönemde birer uç beyliği konumundaydılar.

Osmanlı Beyliği’nin güç kazanması ve ardından fetihlerin Trakya ve Rumeli yakasına kaymasıyla daha önce Anadolu’da aktif olarak uygulanan uç teşkilatı bu bölgelerde uygulanmaya başlanmıştır. İlbey ile Lala Şâhin Balkanlar’da Osmanlı hâkimiyetinin tesisinde önemli roller oynamış birer uç beyi durumundaydı. Daha önce Osman Bey’in silah arkadaşları olan Akça Koca, Abdurrahman Gazi, Konuralp, Turgut Alp, Köse Mihal gibi beyler bir nevi uç beyi gibi takdim edilir ve yaptıkları fetihleri Osman Bey adına yaparlardı. Evrenosoğulları, Mihaloğulları, Turahanoğulları, Balkanlar’daki uç bölgelerinde faaliyet gösteren ve adları en çok zikredilen uç beyleridir. Bunlar için aynı zamanda “akıncı beyleri” ifadesi de kullanılmıştır.

Rumeli yakasındaki bu uç beyleri sınır hatlarındaki faaliyetleriyle önemli sayılabilecek servetler elde etmişler, hatta iktidarı belirleyebilecek ölçüde güç kazanmışlardır. Çok defa akınlarını bağımsız şekilde yürütmüşler, tâbi oldukları Osmanlı hükümdarlarının katıldıkları seferlerde de tecrübeleriyle ve savaş bilgileriyle önemli rol oynamışlardır. Uç beyleri, saltanat mücadelesine girişen şehzadeler için önemli bir dayanak olmuşlardır. Bunların destek verdiği şehzade güçlü bir aday olarak öne çıkmıştır. Rumeli’deki uç beyleri zamanla sınır hatlarındaki sancaklarda sancak beyi olarak görev yapmışlardır. Kendilerine tımar, zeamet ve haslar verilerek merkeze bağlanan bu beyler, fethettikleri yerlerde yaptırdıkları hayır eserleriyle bu yerlerin İslamlaşması ve Türkleşmesinde etkin rol oynamışlardır. XVI. yüzyılda akın faaliyetlerinin aksaması ve sınır sancaklarının beylerbeyliklere/eyaletlere bağlanması uç beyi kavramının unutulmasına yol açmıştır. Osmanlı Devleti’nin doğu sınırlarında gayrimüslim bir devlet olmadığından bu bölgede uç beyi tabiri kullanılmamıştır.

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır. 

10. Sınıf Tarih Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 99 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.