10. Sınıf Tarih Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 261

10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 261

Portekiz’in öncülüğünde başlayan denizaşırı keşifler sonrasında diğer Avrupa ülkeleri de bu faaliyetlere katıldı. XV-XVIII. yüzyıllar arasında ispanya, Hollanda, Fransa ve İngiltere krallıkları da keşifler yoluyla sömürge faaliyetlerine başladı.

İspanyol denizci Kolomb’un Hindistan’a ulaşmak için yola çıkıp Amerika kıtasını keşfetmesi sonucunda bu topraklarda kurulmuş olan İnka ve Aztekler gibi büyük uygarlıklar yıkıldı. Bu uygarlıklara ait altın, gümüş gibi değerli yer altı kaynaklarının sömürülmesiyle İspanyol Krallığı Avrupa kıtasındaki en büyük ekonomik güç hâline geldi. Hollanda, bağımsızlığını kazandıktan sonra XVII. yüzyılda Doğu Hindistan Şirketi aracılığıyla sömürgeciliğe başladı. Diğer Avrupalı devletlerle yapılan uzun mücadelelerin ardından Asya baharat ticaretini ele geçiren Hollanda, bölgede birçok sömürge üssü kurdu.

Fransızlar yeni keşiflerle Amerika, Afrika ve Asya’da büyük koloniler oluşturarak sömürge faaliyetlerine dâhil oldu. Bu sömürgeler üzerinden baharat, şeker kamışı, kürk gibi değerli malların ticareti yapılarak ülke ekonomisi güçlendirildi.

İngiltere de Hindistan ve Amerika’da kurduğu koloniler yoluyla bu ticaretteki yerini aldı. Hindistan’daki Doğu Hindistan Şirketi, sömürgecilik faaliyetlerinin merkez üslerinden biri hâline geldi. Köle ticaretinde de aktif rol oynayan İngilizler, böylece Avrupa ekonomisini belirleyen en etkili güçlerden birine dönüştü.

“Amerika’dan İspanya’ya yapılan gümüş ithalatı bu sıraya göre 1521-1530 arasındaki on yıllık dönemde ancak yaklaşık 149 kg iken, sonraki otuz yıllık dönemde kararlı ve sürekli olarak artış gösterdi ve 1551-1560 arasındaki on yılda yaklaşık 303 tona ulaştı. Bu noktada veriler dizisi yükselişe geçerek, 1561-1570 arasındaki on yılda ithalat yaklaşık 943 tona ulaştı. Bundan itibaren, yine otuz yıllık süre boyunca grafik eğrisi hızla yükselmeye devam ederek 1591-1600 arasında toplam 2708 tona ulaştı. Bu olağanüstü yükseliş 1620-1630 yıllarında durakladı; 1601-1630 arasında eğri her on yıl için nere deyse 2100 tonda kaldı, sonra inişe geçerek, 1651 ila 1660 yılları arasında 443 ton düzeyine indi. Hamilton’un veriler dizisine göre, 1503-1660 yılları arasında Amerika’ dan İspanya’ya 16.887 ton gümüş ulaştı. Gerçekten de tüm bunlar Hamilton’un dizisinin göstermek istediği olguyu ağır şekilde küçümsediğini akla getirmekte, çünkü o, olağanüstü biçimde büyük boyutlar kazanmaya başlayan kaçak ithalatı görmezden gelmişti. Amerika’dan ithal edilen gümüşün, ithalatçıların devletin kasasına ödemeleri gereken vergilerin hesaplandığı özel bir kayıtta gösterilmesi gerekiyordu. Kayda geçirilmeyen gümüşe, ‘kayıt dışı gümüş’ denirdi. 1560-1570 yıllarının ikinci yarısında İspanya’da kaçakçılığa başta gümüş olmak üzere tüm mallarda sıkça rastlanılmaya başlanmıştı. 1555 yılında filonun gemilerinden biri, Cadiz ile Cebelitarık arasında, İspanya kıyısına yakın bir yerde battı. Şaşkınlık verici ölçüdeki hazineyi bu sayede kurtarmak mümkün oldu: Şaşkınlık vericiydi, çünkü kayıtlara göre gemide 150.000 adet 8’lik real olması gerekirken, ele geçirilen bunun tam olarak iki katıydı.”

Soru: 1503-1660 yılları arasında Amerika’dan İspanya’ya taşınan değerli madenler Avrupa’daki ekonomik ve sosyokültürel hayatı nasıl etkilemiş olabilir? Açıklayınız.

Cevap: Amerika’dan İspanya’ya taşınan değerli madenler Avrupa ekonomisinde büyük bir zenginleşme sağlamıştır. Ancak bu durum paranın değerini düşürmüş, enflasyonu artırmıştır. Zenginleşen sınıflar lüks tüketime yönelmiş, şehirlerde ticaret ve sanat gelişmiştir. Buna karşılık köylü sınıfı ağır vergiler altında ezilmiş, gelir eşitsizliği artmıştır. Böylece ekonomik değişim, Avrupa’da toplumsal yapının da dönüşmesine yol açmıştır.

10. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 261 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.