“10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 42 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 42

Soru: Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk devletlerindeki veraset sistemi ile ilgili metin ve kaynaklardan yararlanarak soruyu cevaplayınız.

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde uygulanan veraset sistemi, Karahanlılardan itibaren diğer Türk-İslam devletlerinde de devam ettirildi. Bu sisteme göre devlet hanedanın ortak malıydı ve verasetin kan yoluyla aktarıldığına dayanan kut inancı gereğince hanedanın bütün erkek üyeleri tahta çıkma konusunda eşit haklara sahipti. Bununla birlikte Tanrı’nın iradesini hangi hanedan üyesi için kullanacağı bilinmediğinden veraset sistemi kesin kurallara bağlanamamıştı. Bu durum bazı dönemlerde hanedan içi çatışmalara ve taht kavgalarına neden olabiliyor, hatta devletin zayıflamasına ve dağılmasına yol açabiliyordu.

Kaynak
“Sultan Alp Arslan (…) Temmuz 1066’da (…) büyük bir törenle oğlu Melikşah’ı veliaht ilan etti. Başka erkek çocukları olmasına rağmen Alp Arslan’ın Me/ikşah’ı veliaht yapması, muhakkak onda devleti yönetecek yetenek ve cesareti görmüş olmasındandır. Bu tören sırasında sultan, Selçuklu emirlerinden kendisinden sonra Me/ikşah’ı sultan tanıyacakları konusunda ant içirdi. (…)
Alp Arslan’ın ölümünden sonra Selçuklu devlet erkanı ve komutanları toplanarak onun vasiyetini yerine getirdiler ve Melikşah’ı sultan ilan ettiler (25 Kasım 1072). Me/ikşah, sultan olduktan sonra dıştan gelebilecek tehlikelere ve tahtı ele geçirmek isteyebilecek öteki Selçuklu şehzadelerine karşı hazırlıklı olması gerekiyordu. (…) kardeşinin ölümü, Büyük Selçuklu Devleti tahtını ele geçirmek isteyen Kavurt Bey için bulunmaz bir fırsattı. (…) Sultan Me/ikşah ve Ni- zamulmülk de Selçuklu Devleti üzerinde dolaşan tehlike bulutlarını ve durumun ciddiyetini hissetmişlerdi. Tehlikeyi daha fazla büyümeden önlemek gerekti; onlar, bu nedenle süratle davranarak Kavurt’tan önce Rey şehrine girdiler. (…) Böylece üç gün süren savaşı Sultan Melikşah kazandı ve Kavurt’a ait hazine, silahhane, elbiseler ve eşyaları ele geçirdi.(…) Melikşah, rakipsiz olarak Selçuklu tahtına oturduktan sonra onun sultanlığının, İslâmî geleneklere uygun olarak, Abbasî halifesi tarafından da onaylanması gerekiyordu.”

Soru: Türk-İslam devletlerinde uygulanan veraset sisteminde kesin kurallar olmaması merkezî otoritenin gücünü nasıl etkilemiştir? Gerekçeleriyle açıklayınız.

• Cevap: Kesin kuralların olmaması, hanedan üyeleri arasında taht kavgalarına yol açmıştır. Bu durum devletin zayıflamasına ve merkezî otoritenin sarsılmasına neden olmuştur. İç mücadeleler yüzünden devlet dış tehditlere karşı da savunmasız kalmıştır.

Soru: Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu devletlerinin devlet yapıları ile ilgili metinlerden yararlanarak sayfa 43’teki tablonun ilgili alanlarını doldurunuz.

• Cevap: Bu etkinliğin cevabı diğer sayfadadır. (Bkz. sayfa 43) 

10. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 42 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.