“10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 89 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 89

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

Soru: 1) “Ummanlara garkeyledi sel beni” dizesindeki altı çizili kelimelerin anlamını şiirin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlük ünden kontrol ediniz.

• Cevap:

***

• Umman tahminim: deniz, çok büyük su
• Umman TDK karşılığı: okyanus

***

• gark tahminim: batırmak, içine düşmek
• gark TDK karşılığı: Suya batma, suda boğulma, suya batırma.

Soru: 2) Metnin ahenk unsurlarını metnin üzerinde inceleyiniz.

• Cevap: Birinci dörtlükte 2. ve 4. dizelerin sonunda kafiye ve redif vardır. İkinci dörtlükte ilk üç dizede redif vardır. Bütün dörtlüklerin son dizeleri birbiriyle kafiye ve rediflerle bağlanmış. Bu redifler aynı zamanda ses tekrarıdır. Şiir 11’li hece ölçüsüyle yazılmış.

Soru: 3) Yûnus Emre’nin ilahisi ile okuduğunuz bu nefesi biçim, içerik ve dil açısından karşılaştırınız. Benzerlikleri söyleyiniz.

• Cevap: Yunus Emre’nin ilahisi ve Pir Sultan Abdal’ın nefesi, her ikisi de ilahi aşk temalıdır. Biçim olarak ikisi de dörtlükler halinde yazılmış ve hece ölçüsü kullanılmıştır. İçerik açısından, her iki şiir de aşkla gelen acıyı ve bu acının kişiyi Allah’a yaklaştırma sürecini anlatır. Dil olarak sade, anlaşılır ve halk diliyle yazılmıştır. Her iki şair de eksikliklerini kabul eder, aşk ve maneviyatla dolu bir yolculuğu ifade eder.

Soru: 4) “Bir hümâkuşuyum sen de bil beni” dizesinde geçen Hüma kuşu, İslamiyet öncesi Türk inanışında ve İslamiyet’te sıkça kullanılan mitolojik bir semboldür. Hüma; Türk şiirinde talih, baht, ikbal, saltanat ve kudret gibi anlamlara gelmesinin yanında yükseklerden uçması sebebiyle erişilmesi mümkün olmayan sevgiliyi temsil etmektedir. Tasavvufta onun yedi kat göğün üzerinde dolaşıp Allah’a ulaştığına inanılır. Verilen bu bilgiler ışığında şair, Hüma kuşu simgesini hangi anlamda kullanmış olabilir? Sizce bu gibi mitolojik unsurların kullanılması şiire nasıl bir anlam özelliği katar? Arkadaşlarınızla tartışınız.

• Cevap: Şair, “hümâ kuşu” simgesini yükseklerde uçan, erişilmesi zor bir varlık olarak kullanarak kendisini yüce bir değerle ilişkilendiriyor. Bu, onun manevi yolculuğunda yüceliğe ve Allah’a ulaşma arzusunu simgeliyor. Mitolojik unsurların kullanılması, şiire sembolik bir anlam katarak manevi ve kültürel bağları güçlendirir.

Soru: Aşkın doluları yağdı başıma Bu dizede geçen isim tamlamasının benzerlerini aşağıdaki metinde bularak altlarını çiziniz. Altını çizdiğiniz isim tamlamalarının işlevlerini söyleyiniz.

Asıl adı Haydar ’dır Pir Sultan’ın. Aslı Yemen’dendir. Soyu da Hazreti Ali’nin torunlarından İmam Zeynel- Abidin’e bağlanır. Ailesiyle Yıldız dağı eteklerindeki Banaz köyünde oturmaktadır. Haydar yedi yaşına geldiğinde, bir gün babası koyunları önüne kattı, otlatmasını istedi ondan. Çocuktur, Yıldız dağı eteklerinde sürüyü otlatırken yoruldu. Başını bir taşa dayadı, uyuyakaldı. Düşünde bir ses duydu. Baktı, karşısında ak sakallı bir ihtiyar durur. Bir elinde dolu, bir elinde elma. İhtiyar dolu’yu uzattı önce Haydar ’a, al oğlum bunu iç, dedi. Dolu’yu içti Haydar, damarlarına bir ateş yürüdü sanki. İhtiyar öteki elindeki elmayı uzattı sonra. Elmayı alırken ihtiyarın avucunun içinde yeşil bir ben gördü Haydar. Balkıyıp duran yeşil bir ben. O saat anladı ki karşısındaki Hünkâr Hacı Bektaş Veli ’dir. Hemen sarıldı, elini öptü. Pir, “Oğlum senin adın bundan böyle Pir Sultan olsun.” dedi. “Adın dört bir yana yayılsın, sazının üstüne saz, sözünün üstüne söz gelmesin. Al ü evladın hakkını almada Tanrı yardımcın olsun. Adını ben verdim, yaşını Tanrı Versin.” ve gözden kayboldu.

• Cevap: “Hazreti Ali’nin torunları, senin adın, sazının üstü, sözünün üstü, evladın hakkı” ifadelerinin işlevi örnekteki gibi belirtili isim tamlamasıdır.

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 89 Cevapları ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.