“10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 100 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 100

Taşlama: Bir kişiyi, durumu yermek veya toplumun olumsuz yönlerini eleştirmek için söylenen şiirlerdir. Kazak Abdal, Seyrani ve Ruhsati taşlamalarıyla tanınır. Koçaklama: Savaş ve yiğitlik temalarını işleyen şiirlerdir. Köroğlu'nun koçaklamaları meşhurdur. Ağıt: Bir kişinin ölümünden yahut bir felaketten duyulan üzüntüyü ve acıyı dile getirmek için söylenen şiirlerdir. Ağıtlarda ölen kişinin iyiliği, yiğitliği ve onun yokluğunun acısı işlenir. Kimi ağıtlar, ölen kişinin ağzından söylenir. Kağızmanlı Hıfzi ile Bayburtlu Zihni'nin ağıtları meşhurdur. İlk söyleyicisi unutularak halka mal olan ağıtlar da vardır. Metni Anlama ve Çözümleme 1. Şiirin temasını belirleyiniz. Temayı belirlerken türün, dönemin veya anlayışın özelliği gereği birden çok temanın bir arada bulunabileceğini göz önünde bulundurunuz.
  • Cevap: Metnin teması ayrılık, gurbettir.
2. Şair, duygularını anlatmak için doğadan nasıl yararlanmıştır? Açıklayınız.
  • Cevap: Göllerin perişan olduğu, güllerin perişan olduğu, yaprakların döküldüğü, bağların bozulduğu, bülbülün konduğu dalların perişan olduğu, bülbüllerin sustuğu, sümbüllerin dağılıp güllerin solduğu, şairin Arap atına binip boylatamadığı söyleniyor. Tüm bunlar, şairin içinde bulunduğu ruh haline paralel olarak olumsuz bir şekilde verilmiştir.
3. Şiirde ahengi sağlayan unsurları (ölçü, kafi e, redif, nakarat; ses, kelime ve kelime grubu tekrarı, ses akışı vb.) belirleyerek bunların şiire katkısını değerlendiriniz.
  • Cevap:
- Şiirde 11’li hece ölçüsü kullanılmıştır. - İlk dörtlükte “göller perişan, güller perişan” derken “l” yarım kafiye, “-ler perişan” rediftir. İkinci dörtlükte “dağlar, bağlar” derken “-lar” redif “ağ” tam kafiyedir. Üçüncü dörtlükte “illeri, dilleri, gülleri” derken “-leri” redif, “l” yarım kafiyedir. Son dörtlükte “toylatamadım, boylatamadım” derken “-latamadım” redif, “oy” tam kafiyedir. - Şiirde nakarat yoktur. - “-ler/-lar” eki ve “perişan” kelimesi tekrar edilmiştir. 4. Şiirin nazım biçimini ve nazım türünü tespit ediniz. Şiirin nazım biçimini belirlerken şekil özelliklerini (nazım birimi, kafiye düzeni, ölçü vb.); nazım türünü belirlerken içeriğini (konu, tema vb.) esas alınız.
  • Cevap: Şiirin nazım biçimi 11’li hece ölçüsünden dolayı koşma, nazım türü ise lirik bir konu işlendiği için güzellemedir.
5. Şiirle ilgili beğeni, tespit, eleştiri ve güncellemelerinizi metne dayanarak ifade ediniz.
  • Cevap: Şiirde gayet sade bir halk diliyle ayrılık, gurbet teması içten bir şekilde ve doğadan yararlanılarak ifade edilmiştir. Şairin duygusal durumu şiirde güzel bir şekilde yansıtılmıştır. Onun mutsuzluğu tüm doğaya da yansıtılmıştır.
1. Etkinlik I Gönül gurbet ele varma Ya gelinir ya gelinmez Her dil-bere meyil verme Ya sevilir ya sevilmez II Bre ağalar bre beğler Ölmeden bir dem sürelim Gözümüze kara toprak Dolmadan bir dem sürelim III Sümmânî değilsin her işe âgâh Geçer gençlik fayda vermez ah ü vah İstersen geda ol ister padişah Sonunda hâk ile yeksân ederler IV Kul Mustafa karakolda gezerken Gülle kurşun yağmur gibi yağarken Yıkılası Bağdat seni döğerken Şehitlere serdar oldu Genç Osman Yukarıdaki dörtlüklerin ait oldukları nazım biçimini aşağıdaki tabloya gerekçesiyle yazınız.
  • Cevap:
Dörtlük I Gönül gurbet ele varma Ya gelinir ya gelinmez Her dil-bere meyil verme Ya sevilir ya sevilmez Ait Olduğu Nazım Biçimi: Semai Gerekçesi: 8’li hece ölçüsüyle lirik bir konu işlenmiştir. II Bre ağalar bre beğler Ölmeden bir dem sürelim Gözümüze kara toprak Dolmadan bir dem sürelim Ait Olduğu Nazım Biçimi: Semai Gerekçesi: 8’li hece ölçüsüyle lirik bir konu işlenmiştir. III Sümmânî değilsin her işe âgâh Geçer gençlik fayda vermez ah ü vah İstersen geda ol ister padişah Sonunda hâk ile yeksân ederler Ait Olduğu Nazım Biçimi: Koşma Gerekçesi: 11’li hece ölçüsü ve hayatın geçiciliği, ölüm teması gibi lirik bir konu işlendiği için. IV Kul Mustafa karakolda gezerken Gülle kurşun yağmur gibi yağarken Yıkılası Bağdat seni döğerken Şehitlere serdar oldu Genç Osman Ait Olduğu Nazım Biçimi: Koşma Gerekçesi: 11’li hece ölçüsü ve hayatın geçiciliği, ölüm teması gibi lirik bir konu işlendiği için.

➜ ÇÖZÜMLÜ CEVAP KAĞIDI

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 100 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.