“10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kazanım Kavrama Etkinlikleri Cevapları Sayfa 11” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kazanım Kavrama Etkinlikleri Cevapları Sayfa 11

3. Metindeki olayların gelişmesini sağlayan çatışmayı belirleyiniz. Bu çatışmanın neden kaynaklandığını belirtiniz.

• Cevap: Metindeki çatışma küçük esir kıza esircinin, daha sonra evin hanımının ve evin halayığının davranış biçiminden kaynaklanmaktadır. Hiçbir talep ya da itirazı olmamasına karşın sırf toplumsal konumundan dolayı Dilber adındaki kıza hoyrat davranılması, kızın zaman zaman azarlanması ve bazen yok farz edilmesi çatışmanın temelini oluşturmaktadır.

4. Metinde hangi bakış açısının kullanıldığını metinden vereceğiniz örneklerle açıklayınız.

• Cevap: Metinde hâkim bakış açısı kullanılmıştır. Metin boyunca küçük kızın duyguları, gözlemleri anlatıcı tarafından okura yansıtılmıştır. “Yorgunluktan sıhhatı bozulan, takati kalmayan çocuğa o hasır iskemle, bir kraliçenin saltanat tahtına çıkması kadar huzur ve safa verdi”, “Bu seyre o kadar dalmıştı ki içinde bulunduğu tutkulu hayranlıktan onu Taravet’in “Gel yatağını kaldır!” diye bağırarak azarlaması uyandırdı” cümlelerinde ve metindeki birçok cümlede olduğu gibi.

5. Zira memleketinden ayrılıp gelirken Batumda duran vapur düdüğünün aksi hâlâ kulağında kalmıştı. Karşı tarafta, semanın mavi gölgesi altında dûş-ber-i i’tilâ olmuş dağların üzerinden dökülüp gelen bir rüzgâr saçlarını dağıtarak görmüş olduğu bir rüyayı, yani memleketini ihtâr ile kalb-i muztaribine anlaşılmaz bir surette teselli-bahş oluyordu. Yürüyorlardı. Köprüyü geçip de Yeni Caminin önüne geldikleri zaman çocuk, rengi büsbütün uçmuş yüzünü havf ve tereddüde delâlet eder bir hâl ile kaldırarak çerkesçe:

Yukarıdaki bölüm, 1889da ilk basımı yapılan Sergüzeştin 1924 yılına ait 2. basımından alınmıştır. Buna göre, bu metinde kullanılan ifadelerden yola çıkarak Tanzimat Döneminin dil anlayışı ile ilgili çıkarımlarda bulununuz.

• Cevap: Bu metinde Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalar kullanılmış. Cümleler uzun. Buradan Tanzimat döneminde dilde yabancı kökenli kelime ve kelime gruplarının kullanıldığı, yer yer sade ve kısa cümleler de görmeme karşın ağır ve güç anlaşılan ifadelere yer verildiği sonucuna varıyorum.

6. Metnin yazıldığı dönemin hangi sosyal, kültürel ve evrensel gerçeklerinin metne yansıdığını belirtiniz.

• Cevap: Evlerde halayık (köle, esir) denen insanların bulunması, esirci denen bir iş sahibinin bulunması, ulaşım için tramvaya binmek, sokakta dilenci tarafından gazel okunması metne dönemin sosyal ve kültürel gerçekliğini yansıtan unsurlardır. Ayrıca köleliğin tüm acılarını, romanında işlediği küçük esir kızın duyguları ve içinde bulunduğu acımasız koşullar üzerinden işlemiştir. Bu anlatım, kölelik kurumuna karşı mahalli ve evrensel olarak karşı çıkılması için farkındalık yaratmaktadır.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Meb Yayınları Kazanım Kavrama Etkinlikleri Cevapları Sayfa 11 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.