“10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kazanım Kavrama Etkinlikleri Cevapları Sayfa 42” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kazanım Kavrama Etkinlikleri Cevapları Sayfa 42

Kosova Savaşını kazandıktan sonra savaş alanında öldürülen Murat Hüdavendigâr (1389). Üsküp’ün rüzgâra en açık tepesinde, cenazesi payitahta götürülene değin bekletilmiş. Sonradan aynı yere sultanın adıyla bir cami inşa edilmiş. Bu yükseklikten bakıldığında Üsküp, benim çocukken gezdiğim Bursa’yı anımsatıyor. Arapların çok kubbeli, yüzlerce sütunla cemaati ayıran, dinî yapı anlayışına karşı Osmanlının Başmimarı Sinan, camiyi çok değişik bir yönde yorumlamıştır. O; denge hesabı hâlâ tartışılan, yüksek, büyük bir kubbenin cemaati topladığı ve yarım kubbelerle çevreyi bütünlediği camiler inşa ediyor. Osmanlı yapılarında giderek artan bu yalınlık, son derece etkileyicidir. Çağdaş dünyanın kent mimarisinde ulaşılması amaçlanan, mekân-form ilişkilerinin çok erken bir örneğini de Osmanlıdan verebiliriz.
îştip Seyyid Abdülkadir Bedesteni (16. yy. sonu), şimdi yapılan çağdaş mimarinin sanki çok erken bir örneğidir. Mustafa Paşa Camii, Üsküp’ün ilk camilerinden. 500 yıllık. 1963’teki o sert depremden bu yapıların çoğu etkilenmemiş. Fakat insanoğlunun o bilinen barbarlığından da çoğu kurtulamamış. En yerinde değerlendirme koruma ise Tito dönemi Yugoslavya’sında yapılmış. Eski eserlerin çoğu onarım görerek değerlerini zedelemeyecek işlevsel konularda kullanılmış; müze, kültür merkezi, halk sanatlarının sergilenmesi gibi… Bundan ötürü de günümüze daha bakımlı bir biçimde uzanabilmişler. Bir iki caminin kapı alınlığı ile revakları birleştiren bölümüne de Vardar Nehri üzerindeki güzelim Osmanlı köprüleri çizilmiş, kimine de Kâbe resmi. Bu resimlerin arka fonunu, bir yaz sıcaklığının duruluğunu taşıyan renkler oluşturuyor. Zamanla dökülen kısımlarına onarmak amacıyla dokunanlar başarılı olamamışlar. Fırça darbeleri kalın izler bırakarak o saydamlığı kırmış. O bilinmez ustaların elinden çıkmış, bu çevreyi görme anlatma gücüyle dolu çalışmalar, herhangi bir el atmayı kabul etmiyor.
îsa Bey Camii, 15. yüzyıl. Bir büyük kütüphane ve türbeden oluşuyor. Osmanlı Balkanlardan çekildiğinde kitaplık da kapatılıyor. Caminin yana uzanan bahçesinin, küçük çarşıya açılışı da onu gelip geçilen bir yer yapmış, zaman içinde. Bu da hem camiye, hem mezarlığa, hem de mezar taşlarına ayrı bir özellik kazandırıyor.
Çoğunlukla bizde de böyledir. Camilerimiz, mezarlıklarımız kente karışmıştır. Bu, onların günlük hayatımızdaki alçakgönüllü duruşlarından ötürü ölüm ve sonrası için daha yumuşak yorumlar yapmamızı da sağlar.
Yahya Paşa Camii’ne yöneliyoruz. Oradan kuşbakışı Üsküp’ü taradığımda tüm camileri görüyorum. Minarelerin alemine asılmış yeşil bayraklar var.
(…)
Füruzan, Balkan Yolcusu

1. Balkan Yolcusu metninin konusunu belirleyiniz.

• Cevap: Füruzan’ın Üsküp’e yaptığı yolculuk ve orada gördükleri üzerine izlenimlerini okura aktarmasıdır.

2. Metindeki dil ve anlatım özelliklerinden yola çıkarak metnin üslup özelliklerini belirleyiniz.

• Cevap: Yazar günümüz Türkçesi ile akıcı bir dil kullanmıştır. Yabancı sözcükler yok denecek kadar azdır. Bunun sebebi yazarın anlaşılmak istenmesi ve gezi yazılarının temel niteliklerinden olan öğretici özelliğidir. Bu da metnin anlaşılmasını kolaylaştırmıştır. Yazarın yer yer karşılaştırmalar yapması da üslup özelliği olarak karşımıza çıkmaktadır.

3. Okuduğunuz metinde yazar hangi millî, manevi, sosyal ve tarihî ögelere yer vermiştir?

• Cevap: Camiler, hanlar, hamamlar, çarşılar, İshak Paşa Cami, İsa Bey Camii, Mimar Sinan, kütüphaneler, mezarlıklar gibi sosyal ve tarihi değerler metinde yer almaktadır. Ayrıca Üsküp’teki esnafın Türkçe konuşuyor olması bir değer olarak karşımıza çıkmaktadır.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Meb Yayınları Kazanım Kavrama Etkinlikleri Cevapları Sayfa 42 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.