“11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 128 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 128

Kan Pulcukları (Trombositler)

Trombositler; kırmızı kemik iliğindeki megakaryosit adı verilen özelleşmiş hücrelerden kopan ve kana verilen sitoplazmik parçacıklardır. Trombositler yaklaşık her on günde bir yenilenir. 1 mm3 kanda ortalama 150-300 bin kadar trombosit bulunur. Trombositlerin çekirdekleri bulunmaz ancak işlevi için gerekli enzim ve kimyasal maddelere sahiptir. Trombositler damar zedelenmelerinde kanın pıhtılaşmasını başlatır ve kan sızıntılarını önler (Görsel 1.94). Pıhtılaşma süreci damar astarının zarar görmesiyle başlar. Zedelenme sonucu açığa çıkan kolajen liflere trombositler tutunur ve yapışkan hâle gelir [i . Trombositler damarın büzülmesine yol açan maddeleri salar. Yapışkan trombositler trombosit tıkacı denilen bir tıkaç oluşturur ve pıhtı oluşumu başlar [2 . Fibrinden oluşan pıhtı yaralanan doku iyileşinceye kadar damarı sızdırmaz hâle getirir. Zedelenmiş dokulardan ve trombo- sitlerden pıhtılaşma faktörleri salınır [3 . Bu faktörler plazmadaki pıhtılaşma etkenleri ile birleşerek protrombini trombine çevirir [5 . Trombin, fibrinojeni fibrine çeviren bir enzimdir. Fibrinojen plazma içerisinde inaktif şekilde dolaşan pıhtılaşma maddesidir. Fibrin iplikçikleri ise pıhtı içerisindeki ağ yapıyı oluşturur [5 . Kanın pıhtılaşmasında kandaki Ca+2 iyonları ve K vitaminin de rolü vardır. Pıhtılaşma faktörlerinden birinin eksik olması kanın pıhtılaşma süresini olumsuz etkileyebilir. Örneğin hemofili hastalığı pıhtılaşma sürecini engelleyen X kromozomuna bağlı kalıtsal bir hastalıktır. Hemofili bireylerde çok küçük kesik ya da yaralanmalarda bile aşırı kanamalar görülür.

KENDİNİ GELİŞTİR

Sağlıklı bireylerde damarda meydana gelebilecek yaralanmalarda pıhtılaşma süreci başlar. Süreç sonucunda oluşan pıhtı, zedelenen doku tamir edilinceye kadar sızıntıyı önler. Pıhtılaşma sürecinde rol alan maddeler damar içerisinde bulunmasına karşın normal şartlarda damarda yaralanma olmadığı sürece damar içerisinde pıhtı oluşmaz. Ancak bazen damarlarda pıhtılar oluşarak kan damarını tıkayabilir. Bu pıhtılara thrombus denir.

1. Sağlıklı bireylerde normal kan akışı sırasında pıhtı oluşumunu engelleyen nedir? Araştırınız.

• Cevap: Sağlıklı bireylerde normal kan akışı sırasında pıhtı oluşumunu engelleyen önemli faktörlerden biri endotel hücrelerinin (damar iç yüzeyini kaplayan hücreler) salgıladığı nitrik oksittir. Nitrik oksit, damar iç yüzeyini düz tutar ve kanın pıhtılaşmasını önler.

2. Hangi durumlar thrombus oluşumuna neden olabilir? Araştırınız.

• Cevap: Thrombus oluşumuna neden olabilecek durumlar arasında yüksek kan pıhtılaşabilirliği (koagülasyon), damar iç yüzeyinin hasar görmesi (ateroskleroz), uzun süre hareketsizlik (bacaklarda derin ven trombozu riskini artırabilir), kalp ritim bozuklukları (atriyal fibrilasyon gibi), travma, cerrahi işlemler, kanser gibi faktörler yer alabilir.

11. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 128 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.