“11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 153 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 153

SOLUK ALIP VERME MEKANİZMASI

Yetişkin bir insan dakikada ortalama 12 kez soluk alıp verir. Soluk alıp verme olayı, göğüs boşluğundaki basınç değişimlerine bağlı olarak akciğerlerin hacminin artması ve azalması sonucu gerçekleşir. Akciğerler kasılıp gevşeme özelliğine sahip değildir. Göğüs boşluğundaki hacim değişikliklerinde diyafram ve kaburga kaslarının kasılıp gevşemesi etkilidir. Diyafram; iskelet kaslarından oluşur, göğüs boşluğunu alttan çevreler ve karın boşluğundan ayırır. Kubbe şeklindeki diyaframın göğüs boşluğuna bakan tarafı dışbükeydir. Göğüs boşluğunun ön duvarı ise kaburgalar, kaburgalar arası kaslar ve göğüs kemiğinden oluşan göğüs kafesi ile çevrelenmiştir. Görsel 1.110’da soluk alma ve verme sırasında meydana gelen değişiklikler açıklanmıştır.

Soluk alma sırasında (inspirasyon) kaburgalar arası kaslar kasılarak kaburgaları yukarı doğru, göğüs kemiğini öne doğru çeker. Böylece göğüs kafesi genişler j . Aynı zamanda diyafram kası kasılarak aşağı doğru hareket eder, göğüs boşluğunu karın boşluğuna doğru genişletir [2 . Bu sırada karın boşluğunda ise hacim azalırken iç basınç artar. Kasların kasılması ile göğüs boşluğunun genişletilmesi aktif bir olaydır. Kasların kasılması sırasında diyafram ve göğüs kafesi ile bağlantılı olan plevra zarı beraberinde akciğerleri de çeker. Akciğerlerdeki hacim artar, iç basınç azalır. Bu sırada atmosfer basıncı akciğerlerdeki basınçtan yüksektir. Negatif basınç solunumu denilen havanın emilmesi olayı ile hava akciğerlere dolar 0 ve alveollere kadar ulaşır.

Dinlenme durumundaki soluk almada diyafram ve kaburga kasları akciğer hacmini değiştirmek için yeterlidir. Egzersiz sırasında boyun, sırt ve göğüs bölgesindeki diğer kaslar da kaburgaları kaldırarak hacmin genişlemesine katkı sağlar.

Soluk alma sırasında alveollerdeki oksijen yoğunluğu artar. Oksijen, alveolle- ri saran kılcal damarlardan difüzyonla kana geçerken kandaki karbondioksit alveollere geçer.

Soluk verme sırasında (ekspirasyon), kaburga kasları ve diyafram kası gevşer. Kaburgalar aşağı doğru inerek göğüs kafesini daraltır [î . Diyafram kası yukarı doğru kubbeleşir, göğüs boşluğunun hacmi azalır . Bu sırada akciğerlerin hacmi azalırken iç basıncı artar. Atmosfer basıncı akciğerlerdeki iç basınçtan düşük olduğundan içinde karbondioksidin de bulunduğu hava dışarı atılır [5 . Soluk vermede akciğerlerin yapısında bulunan elastik liflerin hareketi ve plevra sıvısının oluşturduğu yüzey gerilimi de etkilidir.

Dinlenme durumunda soluk verme işlemi pasif bir olaydır ve kasların kasılmasına gerek yoktur. Ancak egzersiz sırasında boyun, sırt ve göğüs bölgesindeki diğer kaslar kasılarak soluk vermede etkilidir.

Soluk alıp verme sırasında akciğerler tamamen boşalmaz, içeride bir miktar hava mutlaka kalır. Solunumda aynı yol kullanıldığı için temiz hava ile oksijeni azalmış hava birbirine karışır. Sonuçta alveollerdeki oksijenin kısmi basıncı atmosferdeki basınçtan düşüktür. Yükseklere çıkıldıkça atmosfer basıncı ve bununla orantılı olarak oksijen kısmi basıncı düşer. Zirvelere tırmanan kişilerde akut dağ hastalığı olarak da bilinen, oksijen almada sorunların yaşandığı rahatsızlıklar görülebilir. Hastalık, yükseğe çıktıktan birkaç saat sonra ya da iki gün sonra başlayabilir. Beyin ve akciğer ödemi gibi sorunlara neden olabilir. Bu kişiler yeterince oksijen desteği sağlanmaz ya da daha düşük rakımlara taşınmazsa hayatını kaybedebilir.

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

11. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 153 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.