“11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 145 Tuna Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Tuna Yayınları Sayfa 145

parçalarını dış yüzeylerinde bulundurarak T lenfositlerine sinyal gönderir. Benzer bir şekilde kanserleşmiş hücreler de T lenfositlerinin tanıyabileceği sinyal moleküllerini hücre zarlarında bulundurur. Ayrıca T lenfositleri, diğer lenfositleri uyaran sitokin de üretir. T lenfositleri antikor üretmez, fagositoz yapmaz. Ancak sinyal moleküllerini sergileyen hücreyi apoptozise yönlendirecek mekanizmaları başlatır. Böylece enfekte olmuş veya kanserleşmiş hücre yok olur. Bu yüzden bu bağışıklık çeşidine hücresel bağışıklık adı verilir. Humoral tepkide olduğu gibi hücresel tepkide de bellek hücreleri üretilir. Bu nedenle daha önce hücresel tepkiye neden olan patojenler vücuda tekrar girdiğinde bellek hücreleri onları daha çabuk tanır ve onlara karşı daha çabuk etki gösterir.

Kazanılmış bağışıklık aktif ve pasif olarak iki şekilde ortaya çıkar. Aktif bağışıklık hastalık yapıcı mikroorganizmaların ya da mikroorganizmalara ait maddelerin vücuda girmesi durumunda vücudun bu antijenlere karşı B ve T lenfositleri ile savunma yapmasıdır. Aktif bağışıklık iki şekilde kazanılır. İlki hastalığın geçirilmesi ile olur. Örneğin bir kişi kabakulak, kızamık gibi hastalıkları geçirirse doğal yolla aktif bağışıklık kazanmış olur ve çok büyük bir ihtimalle aynı hastalığı tekrar geçirmez. Aktif bağışıklığı kazanmanın
Görsel 1.4.10: Aşılar, sağlığı korumakta büyük etkiye sahiptir.

İkinci yolu ise aşı yaptırmaktır. Bu şekilde yapay yolla aktif bağışıklık sağlanmış olur. Aşı, sağlıklı kişilere hastalık etkeniyle karşılaşmadan önce yapılır (Görsel 1.4.10). Hastalık yapma özellikleri yok edilmiş veya zayıflatılmış patojenler, patojenlerin molekülleri, etkisiz hâle getirilmiş bakteri zehirleri kullanılarak geliştirilmiş biyolojik maddelere aşı denir. Aşılama yoluyla vücuda giren patojen bağlantılı bu yapılara karşı bağışıklık sistemi bir savunma geliştirerek bellek hücreleri oluşturur. Böylece gerçek hastalık etkeniyle karşılaşıldığında vücutta bulunan bellek hücreleri devreye girerek savunmada gerekli lenfositlerin çoğalmasını ve vücudun savunulmasını sağlar. Kişi artık o hastalığa karşı bağışıklık kazanmıştır. Aşıların koruyuculuğu aşı türüne göre değişmekle birlikte çoğu aşı uzun süreli bağışıklık sağlar. Geçmişte ciddi sağlık sorunlarına neden olan çocuk felci, kızamık, kızamıkçık, suçiçeği, boğmaca gibi birçok hastalık aşılar sayesinde artık sorun oluşturmamaktadır. Ancak maalesef günümüzde görülen tüm hastalık etkenlerine karşı aşı geliştirmek henüz mümkün değildir.

Hastalık yapan organizmaların genetik yapılarının hızlı değişimi insan sağlığına sürekli bir tehdit oluşturur. Örneğin grip virüsünün genetik yapısında oluşan değişiklikler, insanların bağışıklık sistemi tarafından tanınamayarak hastalığın tekrarlanmasına neden olabilir. Grip virüsünün antijen yapısının değişmesi, her defasında vücutta o antijene karşı yeni antikorlar üretilmesi gerektiği anlamına gelir. Grip virüsünün genetik yapısında meydana gelen değişiklikler sonucu hemen her yıl bölgesel grip salgınları oluşur. Salgınların şiddetini azaltabilmek amacıyla her yıl grip aşıları yenilenir. Yeni üretilen grip aşıları önceki seneye kadar salgınlara neden olan grip virüslerine karşı antikor gelişimini sağlayacak şekilde güncellenir.

2019 yılı sonunda başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 (KOVİD-19) pandemisinin etkeni olan virüs, yeni tip koronavirüstür (SAR-CoV-2). Koronavirüsler, hayvanlarda ve insanlarda hastalık yapabilen virüslerdir. Geçmişte MERS [Middle East Res- piratory Syndrome (Midıl İst Respiratori Sindrom)], Orta Doğu Solunum Sendromu] ve

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

11. Sınıf Tuna Yayınları Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 145 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.