“11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 48 Tuna Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Tuna Yayınları Sayfa 48

1.6. DUYU ORGANLARI

Duyu organları çevreden gelen fiziksel ve kimyasal uyarıları reseptör denilen özel yapılar yardımıyla alabilen özelleşmiş organlardır. Bu organlar, aldıkları uyarıları belirli yollarla beyindeki merkezlere taşır, böylece bilgiler beyinde yorumlanabilir. Görme, koklama, işitme, tat alma ve dokunma işlevlerini yerine getiren duyu organları; göz, burun, kulak, dil ve deridir. Algılama olayının gerçekleşmesi için uyarının reseptörlerce alınması, duyu sinirlerinin iletebileceği enerji formuna dönüştürülmesi, duyu sinirleriyle merkezî sinir sistemine iletilmesi ve iletilen bilginin ilgili merkezlerde işlenmesi gerekir.1 Dolayısıyla bu karmaşık olayların başlangıcında iç ve dış çevreden gelen uyarıları alan reseptörler vardır. Örneğin dolaşım sisteminde kandaki karbondioksidi, kanın damarlara yaptığı basınç değişimlerini veya kalp atım sıklığını tespit eden reseptörler vücudun çeşitli kısımlarından gelen uyarıları alanlardır. Duyu organlarında bulunan reseptörler ise ortam sıcaklığı, tat, ışık, koku gibi dış çevreden gelen uyarıları alabilecek şekilde özelleşmişlerdir.

Uyarılar vücuda enerji şeklinde gelir. Duyu organlarında bulunan reseptör hücreler farklı enerji şekillerine duyarlıdır. Bunlar beş grupta incelenebilir:
Mekanoreseptörler: Basınç, hareket, ses ve vücut konumundaki değişimler gibi uyarıları algılar. Kulaktaki reseptörler buna örnektir. Deride ve kan damarlarında da bulunur.
Fotoreseptörler: Işık enerjisini algılayan reseptörlerdir. Gözde bulunur.
Kemoreseptörler: Belirli kimyasal maddeleri ya da asitlik derecesi gibi durumları algılar. Dildeki tat alma tomurcuklarında ve burunda bulunur.
Termoreseptörler: Isı enerjisini algılar. Deride ve hipotalamusta bulunur, vücut yüzeyinin sıcaklığındaki değişimleri tespit eder.
Nosiseptörler (Ağrı reseptörleri): İç ve dış çevreden gelen mekanik, termal, kimyasal vb. etmenlere bağlı olarak oluşan ağrıyı algılayan, beyin dışında vücudun hemen hemen her yerinde bulunan reseptörlerdir. Dokuya zarar veren veya zarar verebilecek şiddette olan sıkma, burkma, basınç, yüksek sıcaklık, kuvvetli asit ve baz gibi etmenlere bağlı olarak aktifleşen çeşitleri vardır.
Bazı duyu reseptörleri özelleşmiş nöronlar şeklindedir ve duyu nöronu olarak görev yapar (Şekil 1.1.30 a). Deride bulunan ağrı reseptörleri bunlara örnektir. Bazı reseptörlerse nöron dışında özelleşmiş hücrelerdir ve duyu nöronlarıyla kimyasal sinapsla- ra sahiptir (Şekil 1.1.30 b). Bu hücrelere örnek olarak gözde bulunan reseptörler verilebilir. Gelen uyarı, reseptörün özelleşmiş hücre veya duyu nöronu olmasına bağlı olarak beyne farklı süreçlerle iletilir.
Yeterince güçlü bir uyarı reseptöre ulaştığında reseptörün hücre zarındaki potansiyelini değiştirir. Bu değişim, özelleşmiş nöron olan reseptörlerde impuls oluşturur. Bu impuls, merkezî sinir sistemine iletilir. Nöron dışında özelleşmiş

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

11. Sınıf Tuna Yayınları Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 48 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.