11. Sınıf Biyoloji Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 183
“11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 183 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 183
Konuya Başlarken
Soru: Aşağıdaki metni okuyunuz, metinden yararlanarak sayfa sonunda verilen soruları cevaplayınız.
Geoffrey West (Cöfrey Vest), bir fizikçi olarak biyolojide uzun zamandır bilinen ancak henüz tam açıklanamamış Kleiber Yasası ile ilgilenmiştir. Bu yasa, bir memelinin metabolizma hızının, vücut kütlesinin dörtte üç kuvvetiyle orantılı olduğunu ifade eder. Başka bir deyişle, bir fare ile bir fil arasında milyonlarca kat fark olmasına karşın, her ikisi de aynı matematiksel ilişkiye uymaktadır. Enerjiyi büyüdükçe daha verimli kullanan organizmalar, büyüme karşısında doğrusal değil kuvvet yasalarına göre davranır. West ve ekibi bu yasanın kaynağını organizmaların enerji dağıtım ağlarında, yani damar sistemlerinde aradılar. West, memelilerin dolaşım sisteminin verimliliğinin ağırlıkla tam olarak ölçeklendiğini ve ortalama ağırlıktaki iki katlık bir artış ile bir türün yaklaşık %25 daha verimli hâle geldiğini ve yaklaşık %25 daha uzun yaşadığını göstermiştir. West, aynı yasayı şehirler için de uygulamıştır. Sonuçta şehirler de yollar, boru hatları, elektrik kabloları ve insanların oluşturduğu sosyal ağlardan oluşur.(...)
(...)West, biyolojik ve kentsel sistemlerin her ikisinde de temel belirleyicinin ağın yapısı olduğunu vurgulayarak açıklar. Şehirler yollar, demiryolları ve elektrik hatları gibi benzer ağ sistemleriyle ayakta durur ve bu ağlardaki akış şehrin metabolizmasının bir dışavurumudur. Bu noktada dolaşım sistemi benzetmesi soyut olmaktan çıkar ve matematiksel bir gerçeklik hâline gelir. Damar sisteminin doğal olarak gelişen fraktal yapısı ile kentsel yol ağının tarihsel süreç içinde şekillenen hiyerarşik yapısı aynı matematiksel prensiplere dayanmaktadır.(.,.)
(...)West’in bir şehrin ağ yapı ile damar sisteminin aynı matematiksel prensiple açıkladığı çalışmaya benzer bir başka örnek ise D. P. Svvain’in (D. P. Svein) 2000 yılında damar sistemi ile şehrin su tesisatı arasındaki benzerlikleri ortaya koyan çalışmasıdır. Svvain’in kurduğu benzetmenin temel eşleştirmeleri şu şekilde özetlenebilir: Kalp, şehrin pompasına karşılık gelir; her iki sistem de basıncı yükselterek sıvıyı ağa iter. Aort, su kulesine karşılık gelir; her iki yapı da ani talep dalgalanmalarını yumuşatan bir basınç deposu işlevi görür. Atardamarlar, dağıtım borularına karşılık gelir; her iki yapı da ağırlıklı olarak paralel bir düzenlemede konumlanmış, geniş çaplı ana iletim hatlarıdır. Kılcal damarlar ise musluklara karşılık gelir; yerel düzeyde akışı kontrol eden ve sistemin direncini ayarlayan yapılar olarak her iki sistemde de kritik bir rol üstlenirler. İki sistemin kontrol mekanizmaları da şaşırtıcı biçimde örtüşmektedir. Hem su tesisatı hem de dolaşım sistemi, geri bildirim döngülerine dayanan dinamik basınç düzenleme mekanizmalarıyla çalışır.(...)
Her iki çalışma şunu göstermektedir: Organizmaların enerjiyi ve maddeyi dağıtmak için benimsediği ağ mantığı ile şehirlerin kaynakları ve insanları dağıtmak için geliştirdiği altyapının aynı matematiksel yasalara uyduğu son derece güçlü bir biçimde desteklenmektedir. Bu örtüşme, bize hem bedenimizi hem de yaşadığımız şehirleri daha derin anlamamızın anahtarlarından birini sunmaktadır. Günümüzde kentsel planlama, sürdürülebilirlik ve akıllı şehir tasarımı gibi alanlarda biyolojiden ilham almak giderek daha önemli bir araştırma gündemine dönüşmektedir.
- Cevap:
Soru: Bir şehirdeki ulaşım ağı veya su tesisatının karmaşık işleyişi ile vücuttaki dolaşım sisteminin (kalp, damarlar ve kan) benzerliklerini arkadaşlarınızla tartışınız.
- Cevap:
11. Sınıf Meb Yayınları Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 183 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.