“11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 18 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 18

Lao Tse’ya göre gerçekte her şey birdir ve bir olan Tao’dur. Evrende kaynağı Tao olan döngüsel bir değişim vardır. Bu değişim; gece ve gündüz, yaz ve kış gibi sürekli biri diğerinden çıkan bağlantılar şeklinde gerçekleşir. Birbirini tamamlayıcı özelliğe sahip olan bu bağlantılar bir olanın görünüşleridir. Dünyayı oluşturan çokluk ise değişimin neden olduğu görünüşlerdir.
Herakleitos’a (Görsel 1.7) göre evrende her şey sürekli bir değişim ve oluş içindedir. Değişmeden kalan hiçbir şey yoktur. Bu görüşünü Herakleitos, “Aynı nehre iki kez girilemez.” sözleriyle ifade eder. Evrendeki oluş ve değişim, diyalektik bir süreç içinde karşıtların çatışması ile gerçekleşir. Her şey karşıtıyla vardır ve kaçınılmaz olarak karşıtına dönüşecektir. Buna “karşıtların birliği” adı verilir. Bu değişim ve dönüşüm, bir ilkeye ve düzene göre gerçekleşir. Değişmenin uyduğu bu kural “logos” yani akıldır. Logos, var olan her şeyi düzene sokan yasadır; her şeyi yöneten güçtür. Herakleitos’a göre varlığın arkhesi ateştir. Evrendeki her şey gibi ateş de bir değişim hâlindedir. Başka bir deyişle ateş, evrendeki değişimi ve oluşu sağlayan temel unsurdur.
Görsel 1.7: Herakleitos (Temsilî)
Parmenides’e [Parmenides (Görsel 1.8)] göre “Varlık vardır, yokluk yoktur.” Bu nedenle hiçbir şeyin var olmadığı bir durum imkânsızdır. Bu durumda hiçbir şey yokluktan gelemez. O hâlde varlığın hep bir şekilde var olmuş olması gerekir. Değişim, bir şeyin o şey olmaktan çıkıp başka bir şey hâline dönüşmesidir. Başka bir deyişle varlığın var olma durumundan çıkması demektir. Oysa varlık; ezelî, ebedî, değişmez ve “bir”dir. Evrenin değişim ve çokluk hâlinde algılanması, duyu organlarının insanı yanıltmasıdır. “Bir”den “çok” çıkamayacağı gibi varlığın değişimi de mümkün olamaz.

Açıklamayı okuyup soruları cevaplayınız.

Nobel ödüllü fizikçi Werner Heisenberg (Verner Hayzınberg), Herakleitos’un arkhe olarak kabul ettiği “ateş”i “enerji” ile özdeşleştirmiştir. Heisenberg “Ateş sözcüğü yerine enerji sözcüğünü kullanırsak Herakleitos’un anlatımı, bizim bugünkü görüşümüze kelimesi kelimesine uyar gibidir. Enerji gerçekten de kendisinden tüm elementer taneciklerin, tüm atomların ve bundan böyle tüm şeylerin oluştuğu maddedir ve enerji aynı zamanda hareketi, değişmeyi yaratan kuvvete sahiptir. Enerji bir ‘töz’dür. Çünkü toplam niceliği hiç değişmiyor ve elementer tanecikler, kendilerini ürettiğimiz birçok deneyde olduğu gibi böyle bir tözden yapılmış olabilirler. Enerji; harekete, ısıya, ışığa ve gerilime dönüşebilir.” demektedir. Enerjinin bir türden diğerine geçişini yani harekete, ısıya, ışığa ya da gerilime dönüştüğünü vurgulayan bu yaklaşım, Herakleitos’un felsefi sisteminin temelini oluşturan “karşıtların çatışması” ve bu çatışmadan doğan “uyum” (karşıtların birliği) düşüncesini desteklemektedir.

Soru: Herakleitos’un değişim konusundaki görüşlerinin günümüze etkileri neler olabilir?

• Cevap: Herakleitos’un “her şey değişir” anlayışı, bilimde ve felsefede değişimin kaçınılmaz bir süreç olduğunu kabul eden düşünceleri etkilemiştir. Günümüzde enerji dönüşümleri ve doğadaki süreçler, Herakleitos’un değişim anlayışıyla örtüşmekte; modern bilimsel gelişmelerde, özellikle fizik ve enerji araştırmalarında bu düşüncenin izleri görülebilmektedir.

Soru: Değişim zorunlu mudur? Değişmeyen bir şey olabilir mi? Tartışınız.

• Cevap: Değişim, evrendeki varlıkların doğasında vardır ve zorunlu bir süreçtir. Her şey zamanla değişir; ancak bazı kavramlar, örneğin matematiksel ya da evrensel yasalar, değişmez olarak kabul edilebilir. Fakat fiziksel varlıklar ve olaylar sürekli bir dönüşüm içerisindedir.

11. Sınıf Meb Yayınları Felsefe Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.