“11. Sınıf Felsefe Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 57” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Felsefe Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 57

HOBBES İLE DOĞA DURUMU

1. Yönerge: Aşağıdaki metni okuyunuz ve soruyu cevaplayınız.

HOBBES İLE DOĞA DURUMU

Hobbes (Habs) doğa durumunu umutsuz, sürekli bir korku (temelde ölüm korkusu) durumu olarak görür. Doğa durumunda yasalar olmadığından herkes her şey üzerinde hak iddia edebilir. Yasaların olmadığı yerde savaş hâli vardır. Böyle bir doğa durumu hâlinde ahlak ve adalet anlayışından söz edilemez. İktidarın olmadığı her yerde vahşet hâli yaşanır.

Hobbes’ın görüşünde insana ilişkin genel bir kabulden hareket edilir: “İnsanlar doğası gereği eşittir.” Bu hem beden hem de zihinsel yetenekler bakımından bir eşitliktir. Eşit insanlar bir hukuk düzeni içinde değil de hukukun olmadığı bir durumda yaşarlar. İşte Hobbes, doğuştan eşit olan insanların oluşturduğu “doğa durumu”nu yani henüz bir devletin olmadığı bir durumu bu noktada tasarlar. Ne var ki doğa durumunda insanlar eşit olsa da iki insan aynı şeyi istediğinde aralarında bir çekişme ve bunun sonucunda düşmanlık oluşur. Bu nedenle doğa durumunda eşitlikten kaynaklanan bir güvensizlik de ortaya çıkar. “İnsanlar amaçları uğruna birbirlerini yok etmeye ya da egemenlik altına almaya çalıştıklarında” bir güvensizlik baş gösterir. Böyle bir durumda (doğa durumu) bireylerin ayrıcalıklardan, kişisel mülkiyet hakkından, ahlak ve adalet anlayışından söz edilemez. Bu durumu Hobbes “İnsan insanın kurdudur.” benzetmesiyle dile getirir. İnsanın insanın kurdu olması onun doğasında vardır. Böyle güvensiz bir ortamın doğal sonucu ise savaştır.

Hobbes insan doğasında üç temel kavga nedeni olduğunu söyler. Bunlar “rekabet, güvensizlik ve şan, şeref kazanma isteği”dir. İnsanları kavgaya iten bu duygular yani varlığını sürdürme isteği insanın doğasında vardır. Hobbes insanın başka bir durumuna daha dikkati çeker: “Doğa durumunda bütün insanlar bir arzuya, zarar verme isteğine sahiptir.” Ne var ki bu durum kınanabilir bir şey de değildir. Çünkü “Her insanın doğası gereği her şeyi yapmaya hakkı vardır.” Bu durum Hobbes’ın görüşünde doğa yasasının temel ilkesidir. İnsanda temel amaç varlığını korumak sürdürmek sonrasında hoşuna giden şeyleri ele geçirmektir.

İnsan güvenliğin olmadığı bir ortamdan aklı sayesinde kurtulur. Akıl, insanların kendi aralarında yapacağı “sözleşme” ile güvenli bir ortamda yaşayabileceğini söyler ve insana güvenli ortamı gösterir. “Bir insan topluluğu, kendi arasında ahit yaparak, hepsinin birden kişiliğini temsil etmek, (yani onların temsilcisi olmak) hakkının hangi kişiye veya heyete verileceği konusunda çoğunlukla anlaştığı vakit, bir devlet kurulmuştur.” denir. Sözleşme, Hobbes’a göre karşılıklı hak devridir. Ama sözleşmenin önemli bir özelliği vardır. İnsanlar sözleşmeyi gönüllü değil zorunluluktan dolayı kabul eder. Bu noktada da korku çok temel bir rol oynar. Çünkü korku insanları dayanışmaya ve sözleşme yapmaya zorlar. Birey güven içinde yaşamak istediğinden sözleşme bireyin çıkarınadır. Ama öte yandan bireyin bunu istemesi toplumun da çıkarınadır.

(Yavuz Kılıç’ın Hobbes, Locke ve Rousseau’da “DoğaDurumu” Düşüncesi makalesinden düzenlenmiştir.)

1. Hobbes’ı doğa durumundan toplum sözleşmesi durumuna geçmeye zorlayan nedenler nelerdir? Açıklayınız.

• Cevap: 

Bu sorunun cevabı öğrencinin yorumuna bırakılmıştır. Muhtemel cevaplar şöyle olabilir:

Toplumsal hayattaki anlaşmazlık, düzensizlik, şiddet ve kaos gibi durumlar toplumsal sözleşmeyi gerekli kılmıştır. Çünkü doğal durumda yaşayan toplum, kaosu yaşar.
Devletin meşruluğunu kazanabilmesi hukukun üstünlüğü ilkesi ile mümkündür. Hukukun üstünlüğü hukuk devleti ile sağlanabilir.
İnsan insanın kurdudur, insan bencil ve rekabetçidir. Gerçek anlamda özgürlük ve eşitlik durumu yalnızca pozitif hukuk ile sağlanır.

11. Sınıf Felsefe Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 57 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.