11. Sınıf Fen Lisesi Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 161

Sitokinler, yaralı dokuya kan akışını artırarak yangılarda tipik olarak görülen kızarıklık ve deri sıcaklığının yükselmesi durumlarına neden olur. Bölgeye gelen hücreler tarafından salınan sinyaller sonucu buraya ulaşan nötrofiller, yangı bölgesindeki patojenleri ve hücre kalıntılarını fagositozla yok eder. Geçirgen damarlardaki pıhtılaştırıcı faktörlerin etkisiyle yara kapanır.

1.4.4.2. Özgül (Spesifik) Bağışıklık

Vücudumuz bakteriler, virüsler veya yabancı maddelere karşı çok güçlü bağışıklık geliştirme yeteneğine sahiptir. Belirli hastalık etkenlerine karşı B ve T lenfositleri tarafından sağlanan ve hatırlanma özelliğine sahip bağışıklığa özgül (spesifik, kazanılmış) bağışıklık denir.
Bağışıklığın üçüncü hattını oluşturan ve sadece omurgalılarda görülen bu bağışıklık çeşidiyle, özgül organizmalara saldırıp onları yok eden antikorlar ve lenfositler üretilir. Özgül bağışıklık, özgül olmayan bağışıklıktan sonra harekete geçer ve daha yavaş gelişir.

Vücuda girmiş yabancı maddeler, reseptörler aracılığıyla tanınır. Her lenfositin tek bir tipteki antijeni bağlayacak reseptörü vardır. Bu antijen vücuda girdiğinde lenfosit reseptörü ile antijene bağlanır. Böylelikle lenfosit aktifleşmiş olur. Aktifleşen lenfosit bölünerek aynı tip antijene yanıt veren çok sayıda lenfosit oluşturur. Bu klonlanarak büyüme yöntemiyle oluşan lenfositlerin bir kısmı antijene saldırırken diğerleri antijenle tekrar karşılaşıncaya kadar bekler (bellek lenfositleri). Bu bağışıklık türünde, vücuda girmiş bulunan organizmaları tanıyıp onlara saldırarak yok eden, kemik iliğindeki kök hücrelerden gelişen akyuvar tipleri olan B lenfositleri ve T lenfositleri bulunur. Kemik iliğinden, ti- müs bezine geçen lenfositler burada olgunlaşarak T lenfositlerini oluşturur. Kemik iliğinde olgunlaşan lenfositler ise B lenfositlerini oluşturur.
Vücutta serbest dolaşan bakteri, virüs gibi antijenlere B lenfositleri (plazma hücreleri) müdahale eder. Antijen, B lenfositin üzerindeki antijen reseptörlerine bağlanınca B lenfosit aktifleşir.

Aktifleşen B lenfosit çoğalarak antijen için reseptörler taşıyan ve aynı hücrelerden oluşan hücre klonu oluşturur. Oluşan hücre klonundan bazı hücreler, aynı antijenle tekrar karşılaşıldığında hızlı tepki verebilen uzun ömürlü hafıza (bellek) hücrelerine dönüşür. Hafıza hücreleri yaşam boyunca aynı antijenle tekrar karşılaşıldığında plazma hücrelerine dönüşebilme yeteneğine sahiptir ve çok daha hızlı ve güçlü antikor yanıtı oluşturur.

Diğer hücreler ise antijen için özgül antikorlar (immünoglobülin: Ig) salgılayan kısa ömürlü plazma hücrelerine dönüşür. Her plazma hücresinde saniyede 2000 antikor üretilir. Bu antikorlar, lenf sıvısına salgılanarak kan dolaşımına taşınır. B lenfositlerinin bu süreci humoral (sıvısal) bağışıklık olarak adlandırılır.

Antikorlar, antijenlere değişik yollarla müdahale edebilir. Örneğin bazı durumlarda bakteriler topak oluşturacak şekilde birbirlerine bağlanır. Bazı durumlarda ise çözünebilen antijenle antikorun oluşturduğu kompleks çöktürülür ya da antijen virüs kökenli ise virüs antikorlarla örtülür. Bu işlemler tümüyle fagositozu kolaylaştırır. Ayrıca antikorlar hücresel saldırganın parçalanmasını sağlayabilir. Bu olay lizis adını alır.

Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

11. Sınıf Fen Lisesi Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 161 Meb Yayınları ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.