“11. Sınıf Sosyoloji Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 149” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Sosyoloji Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 149

İKTİDARLARIN GÜCÜ

Yönerge: Aşağıdaki iktidar ve otorite ile ilgili metni okuyunuz. Metinden hareketle verilen soruları cevaplayınız.

MODERN DEVLETLER VE OTORİTE BİÇİMLERİ

“Modem bir devlet vatandaşları üzerindeki kontrolünü hangi yöntemlerle sağlayabilmektedir?” sorusunu Michel Foucault (Mişel Fuko) Hapishanenin Doğuşu kitabında cevaplamaya çalışmıştır. Kitapta Ortaçağ’dan günümüze kadar devam eden iktidarın evrimi süreci takip edilmektedir. Fouca- ult’un temel argümanı, modern devletin otoritesini fiziksel olarak dayatmaktan vazgeçtiği ve bunu psikolojik olarak dayattığı üzerinedir. Foucault 20.yüzyılın kapitalist toplum sistemlerinde, artık iktidarın değişiklik gösterdiğinden söz etmektedir. Artık tek kişilik ve yüzünü sürekli gördüğümüz bir kral iktidarı yerine, bilinmeyen stratejilerin uygulandığı göstere göstere cezalar yerine, insanların iktidarın yaptığı gözlem empoziasyonu nedeniyle kendi kendini kontrol ettiği görünmez bir iktidar vardır. İktidar biçim değiştirmiştir. İktidar artık tamamen farklı bir otorite yöntemi kullanmaktadır. İktidar artık bir kişinin iktidarı değil “gözün iktidarı”dır. Foucault 21.yüzyılın toplumundan söz ederken bir kara-ütopyadan söz etmekte ve toplumların -hatta bütün dünyanın- dev bir panoptikon olduğunu anlatmaktadır. İktidarlar, artık o panoptikon tasarımında gördüğümüz dev kuleden ibarettir. “Dev kule” bizlerin, asla vücudunu göremediği ve bir gözetleyicinin sürekli bizi izlediğine inandığımız bir güçtür. Toplum bu gözetleyicinin ürettiği hücrelerde, birbiriyle iletişim kuramaz şekilde bireyselleşmiş olarak yalnızca gözetleneceği korkusuyla yaşamaktadır. Foucault gözlemlenmenin farkındalığı, bireyselliği baskıladığını ve tek tip bir insan modeli oluşturduğunu dile getirmektedir. Dinamik normalleştirme adını verdiği bu süreçte, insanların aynı şekilde düşündüğünü ve aynılaş- tıklarını dile getiren Faucault bu durumun ortaya çıkışını yakalanma ya da cezalandırma korkusuna bağlamaktadır.

Levent Gönenç, Meşruiyet Kavramı ve Anayasaların Meşruiyet Problemi (Düzenlenmiştir.)

1. Sosyal kuralların uygulanması ve otoritenin sağlanması zorla mı yoksa sevdirilerek mi gerçekleştirilmende? Düşüncelerinizi gerekçelendirerek yazınız.

• Cevap: 

• Sadece korku ve baskı yöntemiyle bir iktidarın, amirin veya yöneticinin otoritesini sürdürmesi olanaksızdır.
• Ailede aşırı baskıcı bir ebeveyn, sadece yetkilerini kullanan ve bilgi donanımı olmayan bir öğretmen zamanla otoritesini kaybedebilir. Çünkü insanların kendilerini ifade edebildikleri, özgürlüklerinin olduğu ve daha iyi koşullarda yaşadıkları bir ortamda daha mutlu ve verimli olması beklenmektedir.
• Gerek yönetenler ve yönetilenler gerekse de yönetilenlerin kendi aralarındaki ilişkileri düzenleyen yasa ve hukuk düzeninin sarsılması, keyfî bir yönetim sergilenmesi toplumsal dengeye ve beraberliğe zarar verebilmektedir.
• Toplumun var olması düzenin, güvenin ve huzurun sağlanmasıyla mümkündür. Bu yüzden iktidarın otoriteyi sağlama konusunda demokrasinin gereklerine uygun olan yöntemleri kullanması gerekmektedir. Aksi takdirde toplumda iktidarın meşruiyetinin sorgulanması söz konusu olabilmektedir.

2. Foucault’a göre gözetim tekniklerine neden ihtiyaç duyulmaktadır? Bunu neden eleştiriyor? “Dinamik normalleştirme” kavramı bağlamında açıklayınız.

• Cevap: 

Gözetim her şartta ve durumda, her kurumda hatta küresel boyutta da olabilmektedir. Küresel güçler bir panoptikon yaratarak kendi çıkarları için toplumları, bir anlamda “göz”ün şiddeti ile baskı altına almaya çalışmaktadırlar.

Günümüzde gelişen enformatik teknolojileri, insanların daha fazla gözlenebilir olmasını ve doğumundan ölümüne kadar kayıt altına alınmasını sağlamıştır. İnternette girilen sayfaların izlenmesi, elektronik postaların okunması, akıllı kartlar aracılığıyla ekonomik işlemcilerin denetim altına alınması ve bu yolla belirlenen tüketici profillerinin veri bankalarında depolanması, şehirlerin, cadde meydanlarının, alışveriş merkezlerinin kameralarla donatılması, cep telefonlarının dinlenmesi gibi yöntemler toplumsal denetimi sağlamada kullanılmaktadır. Ayrıca reklam hazırlama, propaganda, kamuoyu araştırmaları gibi çalışmalarda da büyük ölçüde dijital verilere dayanılmaktadır.

Belki de küresel sistem içinde hepimiz birer sayısal veri olmaktan öteye geçememe tehlikesiyle karşı karşıyayız. Bunu biraz açacak olursak, insanlar kimlik bilgilerini, adli sicil kayıtlarını, eğitim bilgilerini, ekonomik durumlarını, sağlık-si- gorta-sosyal güvenlik hizmetleri bilgilerini, internet, telefon, kargo, taşımacılık vb. hizmetlerinden yararlanma bilgilerini, tapu bilgilerini, boş zaman ve eğlence bilgilerini, tüketim alışkanlıkları bilgilerini, istihdam bilgilerini gönüllü olarak vermektedirler. Bütün bunlar bize insanların yurttaş olmaktan daha ziyade, adeta “kodlanmış numaralar” olarak tanımlanmaya başlandığını göstermektedir.

Bunu önlemenin yolu ve bir birey olduğumuzu hissettirmenin yolu dinamik normalleştirmedir. Daha yaşanabilir bir dünya savunucuları toplumları, “göz”lerini gözetlenmek ya da gözetlemek için değil, insanca bir dünyayı görebilmek için kullanmaya çağırmaktadırlar. Yeni toplumsal hareketler “alternatif göz”ü oluşturarak iktidarların eksik yönlerini görünür kılmakta ve yeni bir dünyanın haritasının oluşmasında adalet, özgürlük, eşitlik fayda gibi ilkeleri gözetmekte; ayrıca, bireyselliği ön plana çıkarmaktadırlar.

11. Sınıf Sosyoloji Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 149 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.