“11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 219 Dersdestek Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Dersdestek Yayınları Sayfa 219

Osmanlı Devleti son dönemlerinde bütçe açıklarını kapatmak ve artan kamu harcamalarını karşılayabilmek amacıyla iç ve dış borçlanmaya gitmişti. Bu süreçte hazineye borç verenlerin başında Galata bankerleri denilen gayrimüslim sermaye sahipleri geliyordu. Ülkedeki paranın önemli bir bölümü bu kesimin elindeydi. 1912 yılı itibarıyla İstanbul’da kayıtlı 40 özel bankerin 12’si Rum, 12’si Ermeni, geri kalanı ise Yahudi ve levanten (Görsel 5.10) idi. Sermayenin yanı sıra ülkedeki teknik bilgi birikimini de kontrol eden bu kişiler Batılı şirketlerin Osmanlı ülkesindeki temsilcileri durumundaydı. Osmanlı Devleti sanayi tesisi kurma ve işletme konusunda onlardan yardım almak zorunda kalıyor, böyle olduğu için de millî bir ekonomi politikası izleyemiyordu.

Atatürk’ün Dilinden Osmanlı Ekonomisi

Atatürk, Osmanlı ekonomisinin XIX. yüzyıldaki durumunu şu cümlelerle ifade etmiştir:

“Tanzimat’ın açtığı serbest ticaret devri, Avrupa rekabetine karşı kendisini savunamayan iktisadiyatımızı bir de iktisadi kapitülasyon zincirleri ile bağladı. Teşkilat ve ferdî kıymet bakımlarından bizden çok kuvvetli olanlar, memleketimizde bir de fazla olarak imtiyazlı mevkide bulunuyorlardı. Kazanç vergisi vermiyorlardı. Gümrüklerimizi ellerinde tutuyorlardı. İstedikleri zaman, istedikleri eşyayı ve istedikleri şartlar altında memleketimize sokuyorlardı. Bütün iktisat kollarımıza bu sayede mutlak hâkim oluyorlardı. Efendiler, bize karşı yapılan rekabet gerçekten çok gayrimeşru, gerçekten çok kahredici idi. Rakiplerimiz bu suretle gelişmeye elverişli sanayimizi de yok ettiler, ziraatimize de zarar verdiler. Gelişmemizin, iktisadi ve mali gelişmemizin önüne geçtiler.”

Soru: Atatürk’ün yukarıdaki sözlerinden hareketle Cumhuriyet Dönemi’nde millî ekonomiyi gerçekleştirme adına neler yapılmış olabileceğiyle ilgili ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz?

• Cevap: Atatürk’ün sözlerinden hareketle Cumhuriyet Dönemi’nde millî ekonomiyi gerçekleştirmek adına şu adımların atılmış olabileceği çıkarılabilir: Kapitülasyonların kaldırılmasıyla ekonomik bağımsızlığın sağlanması, yerli sanayinin geliştirilmesi için teşvik politikalarının uygulanması ve milli bankaların kurulması. Ayrıca, gümrük tarifelerinin düzenlenerek yabancı ürünlere karşı yerli üretimin korunması ve tarım ile sanayi alanında modernleşme projelerinin gerçekleştirilmesi de bu süreçte önemli rol oynamıştır.

11. Sınıf Dersdestek Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 219 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.