“11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 235 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 235

XVII ve XVIII. yüzyıllarda gerçekleşen savaşların uzun sürmüş olması ticaret gelirlerinde kayıplara yol açtı, aynı zamanda devlet hâzinesinin gider yükünü artırdı. Devlet mâliyesinin temel gelir kaynağı olan vergilerin toplanma şekli, hâzinenin giderlerini karşılayabilmek amacıyla değişikliğe uğradı. Hâzinenin nakit ihtiyacına çözüm bulmak için iltizam usulünün yaygınlaşmasıyla birlikte OsmanlI Devleti vergi toplama işini âyanlara devretti. Bu durum tarım ürünlerinden alınan vergilerde büyük gelir kayıplarına neden oldu.

OsmanlI Devleti, İstanbul’da İngiltere’yle imzalanan 1838 Baltalimanı Ticaret Antlaşması’na kadar fiskalist ve provizyonist anlayışa dayalı iktisadi politikalar izledi. Bu politikalar, XVII ve XVIII. yüzyıllarda yabancılara kapitülasyon verilmesi anlayışıyla da uyum içindeydi. Dönemin siyasi gelişmelerinin de etkisiyle dış ilişkilerinde Avrupa’nın ara buluculuğuna daha çok ihtiyaç duyan OsmanlI Devleti, siyasi gerekliliklerin yanı sıra gümrük gelirleri elde ederek hâzineye gelir sağlamak ve OsmanlI pazarlarında mal ihtiyacının doğmaması için ithalata izin verme anlayışıyla hareket etti. Bu anlayışla yabancılara tanınan bir tür ticari ahitname, diğer bir deyişle bir ticaret izni olan kapitülasyonları uygulamıştı. Bu dönemde AvrupalI tüccarların iç pazarlara girememesi, Avrupa’yla yapılan dış ticaretin sınırlı kalması ve iç ticaretin daha güçlü bir konumda olması, OsmanlI Devleti’nin kapitülasyonlar karşısında başlangıçta daha rahat hareket etmesini sağlamışsa da bu durum 1740’lardan itibaren değişmeye başladı.

Yabancı şirketler, kapitülasyonları bahane ederek hiçbir mali sorumluluk altına girmeden ve devlete vergi ödemeden OsmanlI ticaret hayatına katılırlar. Bu durum yerli üreticileri ve zanaatkarların vaziyetini daha da kötüleştirir; zira zaten sermaye, bilgi, ticarî vizyon ve yetişmiş eleman açılarından AvrupalI şirketlerle rekabet edecek gücü olmayan yerli zanaatkâr ve tüccarların, faaliyet gösterebilmek için ayrıca devlete vergi vermeleri ve devletin koyduğu bazı kurallara uymaları gerekiyordu. Bu ise rekabet şartlarını daha da ağırlaştırır; yani yerli üreticinin yabancılarla rekabet şansı kapitülasyonlar nedeniyle neredeyse sıfıra iner. (...)

Hükümet, her şeye rağmen bir yandan yerli müteşebbisleri teşvik edici bazı tedbirler alırken, bir yandan da yabancı şirketleri denetleme ve İktisadî faaliyetlerini kontrol altına alma adına bazı girişimlerde bulunur. (...) bu noktada, ithal yasakları koymak veya ithalatı yüksek oranda vergilendirmek, yerli sanayiye ucuz hammadde sağlayabilmek için hammaddelere ihraç yasağı koymak veya yüksek oranda vergilendirmek gibi yerli sanayii gerçekten koruyucu tedbirleri alıp hayata geçiremedi. Bunun en önemli nedenlerinden birisi ise, sık sık tekrarlandığı gibi, kapitülasyonlardı.’’

Soru: Kaynak F’ye göre OsmanlI Devleti’nin kapitülasyonları sürdürmesi ve korumacı politikalar uygulamaması, sanayileşme sürecini nasıl etkilemiştir? Açıklayınız.

  • Cevap:

11. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 235 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.