“11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 45 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 45

Soru: 12-13. soruları aşağıda verilen metinlerden ve görselden yararlanarak cevaplayınız.

Rusların Prut Yenilgisi

Prut’taki başarısızlık Azak’taki Rus filosunun canına okumuştu. Azak’ın tesliminden sonra üç büyük savaş gemisi ve iki çektirme (yelkenli ve kürekli gemi) oradan Çerkask’a (Ukrayna) getirildi. Bu gemilerden birkaç tanesi, Baltık Denizi taraflarına gönderilmesi dü- şünüldüyse de sonra Osmanlılara satıldı. Çerkask’a getirilen çektirmeler 1716’da parçalanıp odun yapıldı.
Kalanlar ise 1727’ye kadar içlerindeki toplar ve diğer malzemeler alındıktan sonra parçalandı. Böylece Azak filosu ortadan kalktı. Büyük Petro İsveçlilere karşı muhteşem bir zafer kazanmış, kuzeyde Avrupa’ya açılan bir pencereye sahip olmuştu, ama güneydeki tüm teşebbüsler akamete uğramış; Rusya Karadeniz’e çıkış yolu bulamadığı gibi, Zaporoj (Kazak) ordusunun topraklarını da kaybetmiştir (Şirokorad, 2009, s. 89).

Osmanlıların Küçük Kaynarca Yenilgisi

Ruslarla 1768’de başlayan bu savaşta Osmanlı İmparatorluğu başlangıçta bazı başarılar elde etmesine rağmen, savaş Osmanlı kuvvetlerinin Rumeli cephesinde ağır mağlubiyetlere uğramaları, Çeşme’de Osmanlı donanmasının yakılması ve Kırım’ın istiklâli ile sonuçlanmıştır. Bu savaş sonunda 17 Temmuz 1774’te imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması Osmanlı tarihinin en ağır antlaşmalarından birisiydi. Bu antlaşmayla 1475’ten itibaren Osmanlı İmparatorluğu’nun hâkimiyetinde olan Kırım Hanlığı sözde istiklâline kavuşarak Osmanlı idaresinden ayrıldı. Bu durum Kırım’ın Rus idaresine girmesinin ilk basamağını teşkil etmiş, Rusya’nın Lehistan’ı paylaşmayı bitirdikten sonra, 1783’te Kırım’ı işgal ederek topraklarına katmasına vesile oldu. Müslüman Türkler’in yaşadığı Kırım’ın, Rus hâkimiyetine geçmesi, Türk milletinde şiddetli tepki ve üzüntü meydana getirirken, Kırım’ın geri alınması arzusu uzun yıllar Osmanlı politikasının temelini oluşturdu. Ayrıca, Kırım’ın Osmanlı hâkimiyetinden çıkması, Karadeniz kıyıları, Anadolu, Boğazlar ve İstanbul’un Rus tehdidine maruz kalmasına sebep olduğu gibi, Osmanlı ordusu da Tatar kuvvetlerinin yardımından da mahrum kaldı. Antlaşmanın en ağır maddelerinden biri de Osmanlı tarafının ödemesi gereken tazminatla ilgili maddedir. Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş yılları 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşından sonra başlar. Osmanlılar, ilk defa bu savaşta tek bir devlet karşısında ağır bir mağlubiyet aldı ve bundan sonra bir daha belini doğrultamadı. Bu durumda da en önemli sebeplerden birisi 1739’daki başarıdan sonra tehlike geçti diye yapılmakta olan askerî yeniliklerin terkedilmesi ve rehavet ortamına girilmesidir (Afyoncu, 2004b, s. 124).

Soru: 12) Osmanlı Devleti ve Rusya’nın farklı tarihlerde uğradığı hezimetleri mukayese ettiğinizde hangi devletin daha ağır şartlara maruz kaldığını söylersiniz? Açıklayınız.

• Cevap: Rusya Prut’ta yenilgi yaşamış ama büyük kayıplar vermemiştir. Osmanlı ise Küçük Kaynarca ile Kırım’ı kaybetmiş, tazminat ödemiş ve Rusya’ya ayrıcalıklar tanımak zorunda kalmıştır. Bu yüzden Osmanlı çok daha ağır şartlara maruz kalmıştır.

Soru: 13) Osmanlı Devleti, zafer ve mağlubiyetlerinden nasıl dersler çıkarmalıydı? Metinlerdeki iki örnekten yola çıkarak değerlendiriniz.

• Cevap: Osmanlı, Prut Zaferi sonrası reformları sürdürmeli, Küçük Kaynarca yenilgisi sonrası ise donanma ve orduyu yeniden güçlendirmeliydi. Yani zaferde rehavete kapılmamalı, yenilgide de ders çıkarıp sürekli yenilik yapmalıydı.

Soru: 14) Kırım’ın jeostratejik önemini göz önünde bulundurarak Osmanlı-Rus ilişkilerindeki yerini analiz ediniz.

• Cevap: Kırım, Karadeniz’in kilidi olup Osmanlı’ya hem askerî hem ticari güç sağlamıştır. Rusya için Kırım’a hâkim olmak sıcak denizlere inmenin ilk adımıdır. Bu yüzden Kırım, Osmanlı-Rus mücadelesinde stratejik bir merkez olmuştur.

11. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 45 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.