“9. Sınıf Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü Ders Kitabı Cevapları Sayfa 96 Ferman Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

9. Sınıf Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü Ders Kitabı Cevapları Ferman Yayınları Sayfa 96

Ç. Madde Kullanımının İnsan Sağlığı ve Davranışlarına Olan Etkileri

Keyif verici, sakinleştirici, uyarıcı ve uyuşturucu etkileri olan ilaç ya da benzeri kimyasallar genellikle uyuşturucu madde olarak nitelendirilir. Sürekli kullanma gereksinimi yaratan, bırakıldığında ruhsal ya da fiziksel yoksunluk belirtilerine neden olan uyuşturucu maddeler pek çok organa zarar verir. Kullananda fiziksel ve psikolojik bağımlılık oluşturur. Madde bağımlılığı sadece bağımlı bireylerin değil ailelerinin ve toplumun yaşamını da olumsuz etkiler. Bağımlılık sürdükçe bireydeki fiziksel, ruhsal ve davranış sorunları giderek artar, zamanla buna ekonomik ve sosyal sorunlar da eklenir.

Bazı kimyasal maddeler tıpta tedavi amacıyla kullanılır. İlaçların ya da bazı kimyasalların, tedavi edici amacı dışında geçici keyif verici, uyarıcı ya da uyuşturucu etkileri nedeniyle kullanılması, kötüye kullanım olarak adlandırılır. Kullanıcı istediği etkiyi hissedebilmek için maddeyi giderek daha yüksek dozda ve uzun süre kullanırsa yüksek doza dayanma gücü bir süre artıp tolerans gelişebilir. Kimyasal maddelerin kötüye kullanılması, insan sağlığıyla davranışlarını olumsuz etkilemenin yanında zehirlenmelere, ölümlere ve toplumda yıkımlara neden olabilir.

Bazı bitkilerden ya da kimyasal maddelerden üretilen ve bağımlılık yapan maddelerin en tehlikeli etkisi, kişide gittikçe artan dozlarda kullanma isteğine neden olmasıdır. Sonunda kullanıcıyı öldürücü dozda almaya kadar götürebilen maddelerin iletildikleri merkezî sinir sistemi (beyin ve omurilik) ve bağlantılı organlarda yıkıcı etkileri olur.

Uyuşturucu maddeler ilk kez alındıklarında olaylar karşısında vurdumduymazlık yaratıp aldatıcı, geçici bir durum yaratır. Kullanan kişide sanal ve hayalî bir dünya oluşturur. Uyuşturucuyu bir kez bile kullananda kramp, titreme, çarpıntı, uyuyamama, bilinç bozukluğu, kusma, korkma, intihar girişimi, bayılma gibi çok ciddi durumlara neden olabilir. Uyuşturucu kullananlarda zayıflama, enfeksiyonlara açık duruma gelme, hastalıklara dirençlerinde ve fiziksel güçlerinde azalma olur. Bu kişiler büyük bir ruhsal çöküntüye girerek yaşamaktan umutlarını keser, uzun düşüncelere dalar. Bu etkileri nedeniyle uyuşturucu içeren ilaçlar da sadece doktor önerisiyle kullanılmalıdır. Doktor önerisi olmadan alınan ve uyuşturucu madde özelliği taşıyan ağrı kesiciler dâhil çeşitli ilaçların kullanım süresiyle miktarını kişiler kendisi ayarlayamaz. Tedavi için verilen, uyuşturucu özelliği olan ilaçlar, aşırı ve yanlış kullanıldığında bağımlılığa, bazı organların onarılamayacak şekilde tahrip olmasına neden olur. Bu tür maddeler hiçbir zaman gereksiz kullanılmamalıdır.

Sağlıklı kişilerde normal sayılan bazı küçük uyumsuzluklar, madde bağımlılığı oluşunca artarak büyük uyumsuzluklara dönüşebilir. Bu uyumsuzlukların, yeniden uyuşturucu alarak giderilebileceği düşüncesi, kullanıcıyı daha fazla uyuşturucu kullanmaya zorlar. Uyuşturucunun dozu arttıkça da merkezî sinir sistemiyle diğer sistemlerdeki olumsuz etkileri ve yıkımı artar. Madde bağımlılarında zamanla şiddet uygulama, aile içi cinsel istismar, öz güven eksikliği, duygusal kontrolsüzlük, iç denetimde zayıflama ve asosyal davranışlar sergileme şeklinde olumsuzluklar görülebilir. Kişilerin vücut yapıları, ruhsal durumları ve vücut dirençleri farklı olabildiği için uyuşturucular her insanı farklı şekilde etkiler. Madde bağımlılığının insanın sağlığına ve davranışlarına etkisi; alışma, doyma ve düşkünlük dönemi olmak üzere üç aşamada incelenebilir.

Alışma dönemi, denemek amacıyla uyuşturucu maddenin bir kez kullanılması ya da doktorun verdiği bir ilacın daha sonra kontrolsüz kullanılmasıyla oluşan geçici iyilik hâlidir. Bu kişiler, uyuşturucuya ilgisi artacağı için tekrar kullanmak ister. İstediğinde bırakacağını düşünerek madde arayışına girer.

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

9. Sınıf Ferman Yayınları Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü Ders Kitabı Sayfa 96 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.