“9. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 209” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

9. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 209

BİR PROTOKOL KURALI: ÜLÜŞ

Yönerge: Aşağıda verilen metinleri dikkate alarak soruları cevaplayınız.

ULUŞ NEDİR? HANGİ ANLAMLARDA KULLANILIR?

Sözlükte “hisse, pay, parça, bölüm, kısım” anlamındaki ülüş “bölmek, ayırmak, paylaşmak” mânasına gelen ül-mek/ülü- mek fiilinden türemiştir. Kelimenin Orhon yazıtlarında “kut, kısmet, pay, hisse” anlamında kullanılan, hükümranlıkla ilgili ülüg kelimesiyle köken ve mâna itibariyle yakından ilişkili olduğu anlaşılmaktadır.

XV. yüzyıl müellifi Yazı- cıoğlu Ali, Anadolu Selçuklu Devleti’nde I. Alâed- din Keykubad zamanında ziyafetlerin (şölen, toy) Oğuz geleneklerine göre düzenlendiğini kaydetmektedir. Aynı geleneklerin Oğuzların yanı sıra diğer Türk topluluklarında da bazı farklılıklarla uygulandığı bilinmektedir. Eski Kazak ve Kırgızlarda kesilen hayvanın on iki organı esas kabul edilir ve bu organlar oturan misafirlere mevkilerine göre bölüştürülürdü.

Ülüş, toplanan bir kurultayda Oğuz boylarından her birinin kesilen hayvanın etinden alacağı belli hisseyi ifade etmek için kullanılmıştır. Kurultaylarda her boyun oturacağı yer (orun) ve ziyafet için kesilecek hayvanın etinden alacağı hisse, herhangi bir anlaşmazlığa meydan verilmemesi için Kün Han’ın emriyle Irkıl Hoca tarafından ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.

Ülüş kelimesi, modern araştırmacılar tarafından siyasî-idarî mânada eski Türk devletlerinde ülkenin hanedan üyeleri arasında taksim edilmesi olarak değerlendirilmiş ve bu geleneği belirtmek için kullanılmıştır. Bununla birlikte çeşitli uygulamalar, eski Türk devletlerinde ülkenin hanedan üyeleri arasında taksim edildiği umumi bir paylaşım hukukuna değil, hanedan üyelerinin merkeze bağlı kalmak şartıyla bir bölge veya şehrin idaresiyle görevlendirilmesi geleneğinin varlığına işaret etmektedir.

HÜKÜMDARLIK SEMBOLLERİNDEN ÜLÜŞ

Bozkır coğrafyasının uçsuz bucaksız sınırları içinde atlı konargöçer bir medeniyet kurmuş Türklerde tören ve gelenekler devlet hayatının ayrılmaz bir parçası olmuştur. Devlet hayatıyla ilgili tören ve geleneklerin halk gözünde uygulandığının ispatı ise hükümdarın kullanmış olduğu geleneksel sembollerdi. Bunlardan bir tanesi ise “ülüş” kurallarının hükümdar makamında uygulanmasıdır. Ülüşü belirleyip dağıtma yetkisine hükümdar sahiptir. Ülüş belirleyip dağıtma yetkisi hâkimiyetin sembollerinden bir tanesi sayılmıştır. Türklerdeki ülüş, töre ve gelenekler de bu protokolü düzenleyen bir töredir. Topluluk içindeki herkesin yeri, bu ülüş haklarına göre belirlenir.

Kürşat Koçak, İslamiyet’ten Önceki Türk Devlet Geleneklerine Göre Orun ve Ülüş (Mevki ve Pay), (Düzenlenerek alınmıştır.)

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

9. Sınıf Tarih Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 209 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.