CİNÂS-I MERFU

Cinâs-ı Merfu Nedir, Özellikleri ve Örnekleri

Cinâslı sözcüklerden biri, başka bir sözcüğün bir parçasının eklenmesiyle tamamlanan cinastır.

Ayrı içimde/kinden vurduğum dışa Behçet Necâtigil, Bütün Şiirleri 11/248 Behçet Necâtigil,"iç ve kin" sözcüklerini önce 'içimde kinden' ve sonra da 'içimdekinden' anlamında kullanılarak aynı kelimelerle cinâs yapmaktadır. Aynı şekilde tevriye sanatına da dikkat edilmelidir.

********************

Biçilmemiş ekinler yerde Kırılmış tır/pan. Behçet Necâtigil, Bütün Şiirleri 11 Necatigil, aynı şekilde 'kırılmıştır pan' ve 'kırılmış tırpan ifadeliryle değişik bir cinâs-ı merfu sanatı yapmaktadır. Aslında cinas-ı merfu sanatı iyice parçalanıp dökülerek modernize edilmiştir ve bu sanat için yeni imkan kapıları aralanmıştır.

********************

Doğduğumuz memleket bütün taştı, çakıldı; Sert yoğrulmuş mayamız bizi dik başlı kıldı Mehmet Çınarlı, Zaman Perdesi Mehmet Çınarlı, birinci dizedeki "çakıldı" sözcüğünün içinde bulunan "kıldı" sözcüğünü ikinci beyitte kullanarak ci- nas-ı merfu sanatı yapar. Dik başlı oluşunun sebebini memleketinin taşma çakılına bağlayan şair, aynı zamanda güzel bir hüsn- i talil sanatı da yapar.

********************

meyhane sıktı artık/bu kış ne zaman sona erecek toprak ne zaman uyanacak/dal ne zaman yeşerecek Ahmet Necdet, Sana Bunca Yangından Ahmet Necdet, ikinci dizenin sonunda bulunan "yeşerecek" sözcüğünün gövdesinde bulunan "erecek" sözcüğünü birinci dizenin sonunda kullanarak cinas-ı merfu sanatı yapar. Ayrıca beyitte sorulan ve cevabı bilinen üç ayrı istifham ve tecahül- i arif sanatı vardır.

********************

Bana geçen bunca yıldan bir uyuşuk kış kaldı Hem önüme, hem ardıma aynı solgun bakış kaldı Metin Altıok, Yel ve Gül Metin Altıok, "bakış" sözcüğünü ve onun içinde bulunan "kış" sözcüğünü birinci ve ikinci dizede kullanarak cinas-ı mer- fu sanatı yapar. Ayrıca "ön" ve "art" sözcükleriyle de şiirde tezat sanatı oluşturulmuştur.