Her Yüreğe Nakış Gerek metni cevapları ve soruları, MEB Yayınları 5. Sınıf Türkçe 1. Kitap sayfa 134-135-136-137-138-139-140-141-142 (Duygularımı Tanıyorum Teması)

Her Yüreğe Nakış Gerek Metni Cevapları

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 134 Cevabı

KEŞİF YOLCULUĞU

Soru: Uygun bilgi kaynakları ve materyallerden merhamet, vefa, yardımseverlik ile ilgili elde ettiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.

  • Cevap:

Merhamet, vefa ve yardımseverlik, insan ilişkilerini güçlendiren ve toplumsal dayanışmayı destekleyen önemli erdemlerdir:

Merhamet: Başkalarının acılarına karşı duyarlılık gösterme, onlara karşı anlayışlı ve şefkatli olma duygusudur. Merhametli bir insan, zor durumda olanlara yardım etme ve onları rahatlatma isteği taşır. Bu erdem, hem insanlar arasında güçlü bağlar kurar hem de toplumsal huzuru sağlar.

Vefa: Sadakat ve minnettarlık anlamına gelir. Vefalı olmak, yapılan iyilikleri unutmamak, zor zamanlarda destek olan kişilere karşı sorumluluk hissetmektir. Vefa, dostlukların ve insan ilişkilerinin sağlam temeller üzerine kurulmasını sağlar.

Yardımseverlik: İhtiyaç sahiplerine karşılıksız yardım etme isteği ve eylemidir. Yardımsever insanlar, başkalarının refahını önemser ve sıkıntılarını hafifletmek için çaba gösterirler. Bu erdem, hem bireysel mutluluğa katkıda bulunur hem de toplumun dayanışma duygusunu artırır.

Soru: Örgü ve dikiş gibi el işi yapan büyüklerinizden de aldığınız bilgileri paylaşınız. Bunları nasıl ve niçin yaptıklarını da söyleyiniz.

  • Cevap:

Belirlediğim materyal ve kaynaklar; amaç, ilgi ve ihtiyaçlarıma uygundu. Başka bir kaynağa ihtiyaç duymadım.

Benim babaannem hem örgü örer hem de dikiş diker. Babaannem örgüyü özellikle kışın soğuk havalardan korunmak için kullanılabilecek patik, atkı, bere gibi eşyalar için yaptığını; dikiş işini de özellikle hazır giyimin yaygın olmadığı zamanlarda elbise, gömlek gibi giysiler ve örtü, çarşaf gibi şeyler için yaptığını söyledi. Ayrıca bunları bazen de ek gelir elde etmek için yaptığını ekledi.

Babaannem örgünün, iki ya da daha fazla şiş ve iplik kullanılarak ilmeklerin birbirine geçirilmesiyle yapıldığını, dikişin de kumaş parçalarını bir araya getirmek ya da onarmak amacıyla iğne ve iplik kullanılarak elle ya da dikiş makinesiyle yapılabildiğini söyledi.

Soru: Siz hangi el işini yapmak isterdiniz? Niçin?

  • Cevap: Ben kendi giysilerimi kendim yapabilmek için dikiş yapmak isterdim.

Öğretmeniniz metni okurken onu dikkatlice dinleyiniz. Metni işitilebilir bir ses tonuyla anlamı yansıtacak şekilde vurgu ve tonlamaya dikkat ederek okuyunuz.

HER YÜREĞE NAKIŞ GEREK

Ayşenur'ların evlerinin bahçesinde bir ıhlamur ağacı vardı. Çok büyük bir ağaçtı. Öylesine büyük bir ağaçtı ki, babası ve hatta dedesi bu ağacın ne zaman dikildiğini bilmediklerini söylerlerdi.

İlkbaharın ılık günleri yavaş yavaş geride kalıyor, yerini yazın sıcak günlerine bırakıyordu.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 135 Cevabı

Sıcak günlerde ıhlamur ağacının serin gölgesinde oturmak çok hoş oluyordu. Hele bir de ıhlamur ağacının çiçek açtığı günlere denk gelirse bambaşka bir güzellik ortaya çıkıyordu. Ihlamur çiçeğinin güzel kokusuna doyum olmuyordu.

Böyle bir yaz günü küçük Ayşenur ıhlamur ağacının altındaki sandalyelerden birine oturmuştu. Elinde nakış işlenen bezin gerildiği bir kasnak vardı. Ayşenur beze nakış yapıyordu. Nakışta kullandığı iplikler çok canlı renklere sahipti. Kırmızı, mavi, sarı hepsi birbirinden güzel renklerdi.

Ayşenur dalmış nakış işlerken dedesi, sokak kapısından içeri girdi. Ayşenur'u ağacın altında oturuyor görünce, ona doğru yöneldi. Yanına kadar geldi. Onu, siyah saçlarından okşadı.

— Benim küçücük kızım... Ne yapıyorsun bakayım?

Bunu söylerken sandalyelerden birine de o oturdu. Ayşenur, bakışlarını elindeki bezden dedesinin yüzüne çevirdi. Ona bakmaya başladı. Dedesinin yüzünde o hiç eksilmeyen gülümsemesi vardı. Ayşenur da, dedesine gülümsedi. Cıvıl cıvıl sesiyle dedesine cevap verdi:

— Nakış işliyorum dedeciğim.

Dedesi de Ayşenur'a bakıyordu. Yaşına rağmen güçlü bakışları vardı. Siyah gözleri yuvasında ışıl ışıldı.

— (...) Nakış işlemeyi nereden öğrendin? Senin yapabileceğin bir iş değil ki bu!..

Ayşenur, dedesinin yüzüne bakmaya devam ediyordu.

— Ablam öğretti dedeciğim. Zor bir şey değil ki...

— Öyle mi?... Ben de zor bir şey olduğunu sanırdım.

Ayşenur, oturduğu sandalyeden ayağa kalktı. Dedesinin yanına geldi. Yaptığı nakışı dedesine göstermek istiyordu. Yüzünde bir iş yapmanın verdiği sevinç ve mutluluk okunuyordu.

— Bak dedeciğim!... Yaptığım nakışlar bunlar.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 136 Cevabı

Ayşenur, işlemekte olduğu bezi dedesinin yanındaki sehpanın üzerine bıraktı. Dedesi, merakla onun yaptığı işlemeye bakıyordu.

— Nedir bu yaptığın Ayşenur? Bana anlat bakalım.

Ayşenur, beze işlemekte olduğu tomurcukları gösterdi:

— Bak bunlar gül tomurcukları dedeciğim!... Henüz daha açmamışlar!... Açacaklar!...

— (...) Kendin gibi gül tomurcuğu!...

Dedesi, Ayşenur'u saçlarından okşamaya devam ediyordu. Yanaklarından da öptü onu.

— Bu tomurcuklar büyüyüp açacaklar değil mi çocuğum?

— Evet dedeciğim. Tomurcuklar büyüyüp gonca olacaklar. Sonra da açıp gül olacaklar.

— İşle yavrum işle!... Bu boş bezin üstüne tomurcuk işle!... Biraz daha büyümüş goncaları işle!... Açılmış gülleri işle!...

Ayşenur, dedesinin anlattıklarını dinliyordu. Dedesinin sesi çok duygulu idi.

— Ama, daha başka güzel şeyler de işle!... Bugün insanoğlu güzel duygulara muhtaç... Güzel hasletlere muhtaç. Elindeki beze, bu tomurcukları, goncaları, gülleri işlerken o küçücük yüreğine de bazı güzel duygu ve hasletleri işle...

Ayşenur, dedesinin anlattıklarından etkilenmişti.

— Ne gibi dedeciğim?

— İnsanın muhtaç olduğu, hasret kaldığı pek çok güzel duygu ve haslet var kızım. Bunları da yüreğine işle. Her çocuk bunları yüreğine işlesin. Geleceğin toplumunu sizler oluşturacaksınız. İşlesin ki, sizlerin yürekleri, kalpleri, gönülleri bu güzel duygu ve hasletlerle bezenmiş olsun.

Dedesi konuşmasını yavaşlattı. Yüzündeki gülümseme gitmiş yerini derin bir düşünce almıştı. Ayşenur'un yüzüne daha bir yoğun baktı.

— O güzel duygu ve hasletlerin bazılarını söyleyeyim sana kızım. Sevgi onların en başta gelenidir. İnsanları sevmek çok büyük bir meziyettir. Hattâ hayvanları bile sevmek gerekir kızım. Bundan başka daha bir çok güzel duygu vardır. Saygı, vefa, merhamet, yardımseverlik, alçak gönüllülük, etrafına ikramda bulunmak, hediyeleşmek bunlardan sadece bir kaçıdır.

Temizliği sevmek ve temiz olmak, çevrenin güzelliğini korumak duygusu da bunlar arasındadır. Bu duygularla bezenmiş yüreklere sahip bir toplum düşün çocuğum!...

Ayşenur'un yüzünde imrenme duyguları belirmişti.

— Böyle bir toplum ne kadar güzel olur değil mi dedeciğim?!..

— Elbette... (...) Birbirini seven insanlardan meydana gelmiş bir toplum düşün. Birbirlerine, bazılarını saydığım bu güzel duyguları besleyen insanlardan meydana gelmiş bir toplum hayal et. Bunun nasıl bir toplum olabileceğini tasavvur et kızım. İnsan olarak bu duygu ve davranışlara ne kadar muhtaç olduğumuz ortadadır!... Benim güzel kızım!... Onun için, bezine gül tomurcuğunu, gül goncasını, açılmış gülleri işlerken, yüreğine de bu duyguları işle. Her çocuk yüreğine bu duyguları işlemeli. Çünkü her yüreğe nakış gerek.

Mustafa AKGÜN(Kısaltılmıştır.)

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 137 Cevabı

1. ETKİNLİK 

Soru: Aşağıdaki soruların cevaplarını metinden hareketle defterinize yazınız.

Soru: 1) lhlamur ağacı Ayşenur için ne ifade etmektedir?

  • Cevap: Ihlamur ağacı, Ayşenur için serin gölgesinde nakış işlediği ve dedesiyle sohbet ettiği güzel bir yeri ifade etmektedir.

Soru: 2) Ayşenur'un nakış işlemesine dedesi nasıl tepki vermiştir?

  • Cevap: Dedesi şaşırmış ve nakış işlemenin Ayşenur için zor olduğunu düşünmüştür. Ardından nakışlarını merakla inceleyerek onu desteklemiştir.

Soru: 3) Dedesi, Ayşenur'a hangi güzel duygu ve hasletleri beze işlemesini önermiştir? Neden?

  • Cevap: Dedesi, sevgi, saygı, vefa, merhamet, yardımseverlik ve alçak gönüllülüğü beze değil, yüreğine işlemesini önermiştir. Çünkü bu özelliklerin toplumu güzelleştireceğine inanmaktadır.

Soru: 4) Ayşenur'un dedesi, Ayşenur'a hangi toplumsal sorumlulukları hatırlatmıştır?

  • Cevap: İnsanları ve hayvanları sevmeyi, yardımlaşmayı, temiz olmayı ve çevrenin güzelliğini korumayı hatırlatmıştır. Geleceğin toplumunu çocukların oluşturacağını belirtmiştir.

Soru: 5) Nakışla hangi duygular arasında ilişki kurulmuştur? Niçin?

  • Cevap: Nakışla sevgi, saygı, vefa, merhamet ve yardımseverlik arasında ilişki kurulmuştur. Çünkü nakışın bezi süslemesi gibi, güzel duygular da insanın yüreğini güzelleştirir.

2. ETKİNLİK 

Soru: Aşağıdaki adımları uygulayarak metnin içeriğini değerlendiriniz.

  • Cevap:

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 138 Cevabı

3. ETKİNLİK 

Soru: Okuduğunuz metinde dedenin torununa nasihat verdiği bölümü yeniden okuyunuz. Bu nasihatleri aşağıdaki tabloda verilen ölçüte göre sınıflandırınız ve tablodaki boş kısımlara uygun ifadeleri yazınız.

  • Cevap:

4. ETKİNLİK 

Bir hikâyeyi oluşturan temel yapı taşlarına hikâye unsurları denir. Bunlar; olay örgüsü, şahıs (veya varlık) kadrosu, mekân (yer) ve zamandır. Hikâyede anlatılan ve birbirine bağlı olarak gelişen durumlara olay örgüsü denir.

Soru: Aşağıdaki soruları okuduğunuz metin doğrultusunda cevaplayınız.

  • Cevap:

Soru: Okuduğunuz hikâyede olayla kahramanların etkileşimi, okuyucuya iletilmek istenen mesajı güçlendirmiş midir? Neden? Açıklayınız.

  • Cevap: Evet, güçlendirmiştir. Dedesinin, Ayşenur’un işlediği nakışlardan yola çıkarak güzel duyguları yüreğine işlemesini öğütlemesi, bu duyguların insanı güzelleştirdiği mesajını daha anlaşılır hâle getirmiştir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 139 Cevabı

5. ETKİNLİK 

Soru: Aşağıdaki paragrafı okuyunuz. Verilen atasözlerinin ve kalıplaşmış sözlerin anlamına karşılık gelen kavramları paragraftan bularak örnekteki gibi yazınız.

"İnsanları sevmek çok büyük bir meziyettir. (...) Bundan başka daha birçok güzel duygu vardır. Saygı, sevgi, vefa, merhamet, yardımseverlik, alçak gönüllülük, ikramda bulunmak, hediyeleşmek bunlardan sadece birkaçıdır. Temizliği sevmek ve temiz olmak, çevrenin güzelliğini korumak duygusu da bunlar arasındadır. Bu duygularla bezenmiş yüreklere sahip bir toplum düşün çocuğum!.."

  • Cevap:

6. ETKİNLİK 

Soru: "Her Yüreğe Nakış Gerek" metninin serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirleyiniz. Bu bölümlerde neler anlatılmaktadır? Yazınız.

  • Cevap:

Soru: Serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirlerken nelere dikkat ettiniz? Söyleyiniz.

  • Cevap: Kişilerin, yerin ve zamanın tanıtılmasına, olayların nasıl geliştiğine ve nasıl sonuçlandığına dikkat ettim.

Soru: Metinde bölümler arası geçişler sizce uygun bir şekilde yapılmış mıdır? Bölümler arasındaki olay akışı tutarlı mıdır? Söyleyiniz.

  • Cevap: Evet, bölümler arasındaki geçişler uygundur ve olay akışı tutarlıdır. Ayşenur’un nakış işlemesinden dedesinin güzel duygularla ilgili öğütlerine doğal bir geçiş yapılmıştır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 140 Cevabı

7. ETKİNLİK 

Yaratıcı konuşma, hayal gücünün kullanılarak yeni ve özgün fikirlerin ortaya koyulduğu konuşmadır. Bu tür konuşmalarda konuşmacı; gerçek yaşamdan edindiği gözlemlerden yararlanabileceği gibi kendi hayal dünyasında oluşturduğu kişi, olay, yer ve zaman unsurlarını da kullanabilir. Böylece dinleyicinin ilgisini çeken, farklı ve etkileyici bir anlatım oluşturulur.

Soru: Aşağıdaki paragrafı okuyunuz.

Rengârenk çiçekler, yemyeşil ağaçlarla dolu harika bir resim çizmeye başladınız. Resmi tamamlayıp resim defterinizi kapatırken çizdiğiniz ağacın üzerinde şöyle bir not belirdi: "Çizdiğin dünyayı daha yakından görmek ister misin? En yakın arkadaşınla bu dünyaya davetlisin!" Hemen en yakın arkadaşınızı aradınız ve evinize davet ettiniz. Bu renkli dünyada arkadaşınızla bir maceraya atıldınız.

Soru: Paragraftan hareketle arkadaşınızla yaşadığınız maceraları hayal gücünüzle birleştirerek anlatmaya çalışınız. Konuşmanızı yaparken aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.

  • Kısa süreli zihinsel ön hazırlık yapınız.
  • Anlatacağınız olayla ilgili deneyimlerinizi hayal gücünüzden yararlanarak zenginleştiriniz.
  • Anlatımınızı alışılmışın dışında bir tarzla yapmaya çalışınız.
  • Sesinizi duyguyu yansıtacak biçimde ayarlayınız.
  • Konuşmanızı beden dilini ve mekânı etkili kullanarak yapınız.
  • Cevap:

RESİMDEKİ GİZLİ DÜNYA

Sevgili öğretmenim ve arkadaşlarım,

Size resim defterimin içinde yaşadığım inanılmaz bir macerayı anlatacağım. Bir gün çizdiğim ağacın gövdesinde bir davet belirdi. Hemen en yakın arkadaşım Efe’yi çağırdım. Deftere birlikte dokununca küçülüverdik ve çizdiğim çimenlerin üzerine düştük.

Çiçekler şarkı söylüyor, ağaçlar dallarıyla bize el sallıyordu. Ancak gökyüzünde kocaman bir silgi belirdi. Geçtiği yerlerdeki renkleri yok ediyordu! “Resmimiz kaybolacak!” diye bağırdı Efe. Korkmama rağmen hemen bir çözüm düşündüm. Cebimdeki kalemle uçan bir bisiklet çizdim. Efe’yle binip silginin yanına yükseldik. “Neden renklerimizi siliyorsun?” diye sordum. “Benim hiç rengim yok. Biraz renk arıyorum,” dedi üzgün bir sesle.

Arkadaşımla birbirimize gülümsedik. Daha önce okulda yaptığımız gibi boyalarımızı paylaşabilirdik. Silginin üzerine rengârenk çiçekler çizdik. Silgi mutluluktan dönmeye başlayınca gökten renkli yağmur yağdı. Silinen ağaçlar, çiçekler ve yollar yeniden ortaya çıktı. Biraz önce sessizleşen orman, kuşların şarkılarıyla doldu. Silgi bize teşekkür edip gökyüzüne bir gökkuşağı çizdi. Biz de gökkuşağının altından bisikletimizle geçerken sevinçle kahkahalar attık.

Ağacın gövdesinde açılan kapıdan geçip odama döndük. Düşünsenize, koca bir dünyayı boya paylaşarak kurtarmıştık! O gün, birlikte düşünmenin ve yardımlaşmanın önemini anladık. Artık resim çizerken silgime de küçük bir gülümseme çiziyorum.

Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

Soru: Konuşmanızı tema sonundaki "Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği"ni kullanarak değerlendiriniz.

  • Cevap:

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 141 Cevabı

8. ETKİNLİK 

Soru: "Dostluk" sizin için ne ifade eder? "Kusursuz dost arayan dostsuz kalır." atasözüyle ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz.

  • Cevap: Dostluk benim için güvenmek, paylaşmak ve zor günlerde birbirine destek olmaktır. “Kusursuz dost arayan dostsuz kalır.” atasözü, herkesin hata yapabileceğini ve dostlarımızın küçük kusurlarını anlayışla karşılamamız gerektiğini anlatır.

Soru: "Kızgınlıklarını Kuma Yazan Dost" metnini dinlemek için karekodu okutunuz.

  • Cevap: "Kızgınlıklarını Kuma Yazan Dost" metnini karekodu okutup dinledim. 

Soru: Dinlediğiniz metinde, arkadaşının davranışlarını kuma ve taşa yazan karakterin iç dünyası hakkında neler söylenebilir? Arkadaşlarınızla tartışınız.

  • Cevap: Kızgınlığını kuma yazıp arkadaşıyla yoluna devam etmesi, affedici ve dostluğa önem veren biri olduğunu düşündürür. Paylaşılan bölümde taşa ne yazdığı anlatılmadığı için bu davranışı hakkında kesin yorum yapamayız.

9. ETKİNLİK 

Soru: Aşağıda verilen "kavramlar" ve "kişilik özellikleri" tablolarını inceleyiniz.

  • Cevap: "Kavramlar" ve "kişilik özellikleri" tablolarını inceledim. 

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 142 Cevabı

Soru: Aşağıdaki yönergeleri dikkate alarak bir hikâye yazınız.

  • Kavramlar tablosundan bir kavram seçiniz.
  • Ana karakteriniz için bir kişilik özelliği seçiniz. Bu özelliği ana karakterin belirli bir olay veya durumda nasıl göstereceğini düşününüz.
  • Seçtiğiniz kavram ve kişilik özellikleriyle uyumlu bir olay örgüsü tasarlayınız.
  • Serim, düğüm ve çözüm bölümleri arasındaki geçişleri ön bilgilerinizden de yararlanarak uygun bir şekilde yapınız.
  • Duygu ve düşüncelerinizi hayal gücünüzle birleştirerek yazınızı zenginleştiriniz.
  • Ana karakterin diğer karakterlerle diyaloglarına yer veriniz.
  • Cevap:

Soru: Hikâyenizi hem içerik hem de yazım ve noktalama yönünden gözden geçiriniz.

  • Cevap: Hikâyemi olay sırası, yazım ve noktalama yönünden kontrol ettim. Konuşmalardaki noktalama işaretlerini düzenledim.

Soru: Öğretmeninizin geri bildirimiyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Bu yönlerinizi sonraki etkinliklerde geliştirmeye çalışınız.

  • Cevap: Yardımseverliği bir olayla anlatmam ve karşılıklı konuşmalara yer vermem güçlü yönlerimdir. Kişileri ve olayın geçtiği yerleri daha ayrıntılı anlatmayı geliştirmek istiyorum.

Soru: Hikâyenizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

  • Cevap: Hikâyemi arkadaşlarıma okuyarak paylaştım ve onların düşüncelerini dinledim.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Duygularımı Tanıyorum Teması Sayfa 134-135-136-137-138-139-140-141-142 Her Yüreğe Nakış Gerek Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.