“11-12. Sınıf Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 57 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Mantık Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 57

Çıkarım yapma (akıl yürütme) kavramı; eğitim, bilim, felsefe gibi alanların yanı sıra günlük hayatta da sıkça karşımıza çıkar. Mantıkta “kıyas” yoluyla yapılan sebep-sonuç ilişkileri bu sürecin temelini oluşturur. En genel tanımıyla çıkarım, mevcut verilerden veya öncüllerden yola çıkarak yeni bir sonuca varma işlemidir.Günlük hayatta zihin olaylar arasında görünmez bağlar kurar. Örneğin “Çevre kirliliği arttı.” ve “Sanayi üretimine geçildi.” yargıları arasında görünürde biçimsel bir bağ olmasa da zihin, arka planda “Sanayi üretimine geçildiği için çevre kirliliği arttı.” şeklinde bir neden-sonuç ilişkisi kurabilir. Ancak mantık bilimi, bu çıkarımları incelerken içeriğe değil çıkarımın biçimsel (formel) özelliklerine odaklanır. Mantıksal çıkarımda öncül konumundaki önermeler ile sonuç arasında kurulan bağlar, mantık kurallarıyla denetlenir. Önemli olan, önermelerin içeriğinin (örneğin fiziksel veya biyolojik olarak) doğru olup olmadığı değil çıkarım işleminin yapısallığıdır. Öncüllerin olgusal doğruluğu fizik, kimya, biyoloji gibi ilgili bilim dallarının veya günlük yaşam deneyimlerinin konusudur.Mantık ise öncüllerin birbiriyle tutarlı olup olmadığıyla ve sonucun bu öncüllerden çıkıp çıkmadığıyla ilgilenir. Aristotelesçi mantıkta çıkarımlar, doğrudan ve dolaylı çıkarım olmak üzere iki temel gruba ayrılır. Doğrudan çıkarım tek bir önermeden sonuç elde etme işlemidir. Dolaylı çıkarımda ise birden çok önerme söz konusudur. Dolaylı çıkarımda iki önermeden bir sonuç elde ediliyorsa buna kıyas (sillojizim) denir. Eğer ikiden fazla önerme söz konusuysa bu çıkarıma zincirleme kıyas ya da zincirleme çıkarım denir. Kıyasın standart yapısında üç temel birim vardır ve bunlar “M, P, S” sembolleriyle gösterilir. Bu sembollerden “M” orta terim adını alır ve iki öncülde de bulunması gerekir. “P” büyük terimdir ve birinci öncülde bulunur. “S” ise küçük terim adını alır ve ikinci öncülde bulunur. Sonuç daima “S” ve “P” öncüllerinden meydana gelir.

Örneğin1. öncül “Bütün çiçekler sevimlidir.”2. öncül “Bütün papatyalar çiçektir.”Sonuç: “Bütün papatyalar sevimlidir.”şeklindeki bir kıyasta sonuç kısmında geçmeyen terim “çiçek” sözcüğüdür ve orta terimi oluşturur. Bu durumda büyük öncüldeki “sevimli” sözcüğü büyük terim, küçük öncüldeki “papatya” sözcüğü ise küçük terim olarak yer alır.Bu terimlerin mümkün kombinasyonu dört kalıp içerisinde gerçekleşir. Öncüller ve sonuç arasındaki ilişki “A, E, I, O” sembolleriyle temsil edilir. Bu sembollerin dört kalıp içerisinde mümkün kombinasyon sayısı 256’dır. Fakat bunlardan ancak 24 tanesi geçerlidir. Bu geçerli kıyaslar, mantıkçıların kullandığı geçerlilik denetleme yöntemleriyle denetlenip tespit edilir.

Soru: Bilinenlerden hareketle yeni bilgilere ulaşma süreci nasıl gerçekleşir?

  • Cevap:

11-12. Sınıf Meb Yayınları Mantık Ders Kitabı Sayfa 57 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.