“Ortak Türk Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 225 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Ortak Türk Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 225

2.5.3. Tiva (Tuva) Edebiyati

Tiva(Tuva) Türklerinin etnik tarihi diğer göçbe Türk halklarıyla benzerlikler gösterir. Tivalıların da zengin sözü edebiyati vardır.

Tiva sözü edebiyati örneklerini Türkolog bilim adımı W.Radloff yazıya geçirir. 1861 yılında Karaköl (günümüz Bay- Tayga İlçesinde) bölgesinde Tivaca iki destanı kaydeder. Onlar “Küyitten Modün” ve “Pakay Çürü” destanları idi.

1800’li yılları Tıva folkloruna G.N.Potanin, P.E.Ostrovskiy, A.V.Anohin gibi bilim insanları kayda almaya başlar. G.N.Potanin (1835-1920), Tıva efsane ve destanlarını derleyip Rusçaya çevirir ve 1883 yılında yayımlar. Onlar; “Ertine Mergen”, “Kangibay Mergen”, “Tana-Herel”, “Uzun-Aşak”, “Ton-Karatı-Han”, “Bay- Boralday” destanlarıdır.

Güney Sibirya'daki Türk halklarının folklorunu derleyen Hakas bilim adımı F.N.Katanov'un önemli çok büyüktür. F.N.Katanov, 1889-1890 yıllarında Tıvaların yaşadığı bölgelerden şiirler, nakaratlar, kahramanlık destanları, yaşam ve hayvanlarla ilişkin şiirler, hikâyeler, bulmacalar ve şaman metinlerini derler. Onun derlediği Tıva materyalleri Tıvaca ve Rusça 1907 yılında yayımlanır. Tıva folklorunda şiirin eski türleri yaşatılmaktadır. Tıva halkının mahni (birinci, ikinci, dördüncü satırları uyaklı olan dörtlük türkü türünde bir şiirdir) şiirleri üç gruba ayrılır: 1) uzun şiirler, 2) kısa şiirler, 3) nakaratlar. Şiirlerin işlediği konular, doğa, hayvancılık, avcılık, halkın zor yaşamdır. O yüzden de şiirlerde tarihin belli bir dönemlerinde yaşanan tarihî olaylar yansıtılmaktadır.

Tiva Türklerinin sözü edebiyat türlerinden biri ve en hacimli olanı, “tool” sürüdür. “Tool” sözcüğünün anlamı “fabl” olmasına rağmen kahramanlık destanlarını da kapsar. “Toollar” toolcular tarafından gırtlak sesiyle söylenir.

Tiva şairleri ile yazarlarının eserleri Kazak Türkçesine çevirilmiştir. Örneğin, Kızıl-Enik Kudaci, Solçak Toka, Monguş-Kenin Lopsan ve Mihail Yuhman'ın öyküleri ile hikâyeleri Kazak diline aktarılmıştır.

XX. yüzyılın sonuna doğru Kızıl’da Rusça ve Tivaca birçok kitaplar yayımlanır. M.Nadahan’ın “Tiva Edebiyatı’nın Antolojisi” (1984), M.Kenin-Lopsan’ın “Köy Aynası” (1985), “Edebi Tiva” (1986), Z.Samda’nın “Folklordan Edebiyata” (1987), N.Kuular’ın “Atalarımın Yurdu” (1988), S.Sarıkoolu’nun üç ciltlik “Seçmeli eserler” (1988), “Aydınlık ve Karanlık” (1991), “İhtiyar”, “Tiva halkının güzel atasözleri” (1.Cilt, 1992).

  • Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

Meb Yayınları Ortak Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 225 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.