Sosyoloji Ders Kitabı Sayfa 149 Cevapları Meb Yayınları‘na ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Sosyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 149

ETKİNLİK

Aile Türleri

Sanayileşmenin henüz tamamlanmadığı toplumlarda aile, kavram olarak “geniş aile” şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Oldukça ilginçtir ki “geniş aile” asli yapı özellikleriyle İngiltere’den Kıta Avrupası’na, Orta Doğu’dan Uzak Asya’ya, Afrika’dan Amerika’ya aynı kavramla ifade edilmiştir. Geniş ailede devamlılık öylesine hâkim bir özelliktir ki ailenin kiminle başlayıp kiminle bittiğini belirlemek oldukça güçtür. Geniş ailede yaşlı ve genç, birden fazla kuşak bir aradadır. Bu birliktelik sadece mekânsal değil toplumsal ve ekonomik anlamda da tek merkezlidir. Tek merkezli oluş karar alma ile ilgilidir. Kararlar ailenin en yaşlı erkek üyesi tarafından alınır ve bütün üyeler bu karara uyarlar.

Sanayileşmenin başlangıç safhasında görülen bir aile modeli de “geçiş dönemi geniş aile” olarak adlandırabileceğimiz aile şeklidir. Bu aile aynı hane içinde olmayıp birbirine yakın mekânlarda, birbirine oldukça bağlı şekilde yaşayan ailedir. Kopma henüz tam değildir. Hatta gerektiğinde bir çatı altında yeniden bir araya gelinebilir. Böylece ayrı mekânlara yerleşen aileler bağımsız aile olma iradesi gösterirler. Sanayileşmesini tamamlamış Bati toplumlarında aile, “Anne, baba ve evlenmemiş çocuklardan oluşan en küçük toplumsal birimdir.” şeklindeki “çekirdek aile” tanımına dönüşmüştür. Bati’da bitişik aile (yeni evlenen karı kocanın bir önceki aileleri) ve akrabalık anlayışı temelden değişmiştir. Yeni kurulan aileler önceki ailelerle bağlarını asgari seviyede tutmaktadırlar.

Türkiye’de de çekirdek aile, giderek hâkim aile yapısı olmaktadır. Ancak bizdeki bu aile hâlâ yoğun denebilecek bir bitişik aile ve akrabalık ilişkisi içindedir. Bu nedenle “Bati tipi bağımsız çekirdek aile” olarak değil “bağlantılı çekirdek aile” olarak nitelendirilebilir. Çekirdek aile sanayi toplumunun şekillendirdiği aile tipi olmakla birlikte toplumsal gelişmeler ve değişmeler karşısında bu aile tipi de değişim göstermiştir. Bu değişimin sonuçlarından biri “yeni geniş aile” olarak da adlandırabileceğimiz boşanmış farklı eşlerin boşanmış diğer eşlerle evlenerek bir önceki evliliklerinden gelen çocuklarını da getirerek birlikte oluşturduğu yeni aile modelidir. Bu aile modeli, Amerika’da ve İngiltere’de giderek yaygınlaşmaktadır. Diğeri ise yeni geniş aileye oranla daha fazla ve hızlı yayılım gösteren “tek ebeveynli aile” (eksik aile) modelidir. Bu aile boşanma oranlarının artışı veya birlikte yaşayıp çocuk sonrası terk etme veya terk edilme ile ortaya çıkmaktadır. Ailenin yapısında meydana gelen değişmeler onun fonksiyon ve rollerini de etkilemiştir. Sanayileşmeyle toplumun ekonomik yapısı kökten değişmiş, aile üretim birimi olmaktan çıkmıştır. Böylece ailenin üretim fonksiyonu aile dışındaki birimlere devredilerek aile üyelerine yeni roller eklenmiştir.

SORULAR

1. Metinde kaç tür aile modelinden söz edilmektedir? Neler olduğunu yazınız.

• Cevap: Geniş aile, geçiş dönemi geniş aile, çekirdek aile, bağlantılı çekirdek aile, yeni geniş aile ve tek ebeveynli aile olmak üzere altı farklı aile modelinden söz edilmektedir.

2. Tarihsel süreç içerisinde aile yapılarının değişmesinin en belirleyici nedeni sizce nedir?

• Cevap: Kentleşen halk ve modernizm.

3. Toplumsal değişmeler aile kurumunu sizce hangi noktalarda etkilemiştir?

• Cevap: Modern döneme geçişle birlikte geleneksel aile yapısı olan geniş aileler azalmış ve çekirdek aileler kendini göstermiştir. Aile bireyleri daha kendine özgü ve daha dış odaklı olmuşlardır.

4. Çevrenizdeki en yaygın aile tipi hangisidir?

• Cevap: Çekirdek aile.

Sosyoloji Ders Kitabı Meb Yayınları Sayfa 149 Cevabı ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.