“Türk Düşünce Tarihi Ders Kitabı Cevapları Sayfa 113 MEB Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

Türk Düşünce Tarihi Ders Kitabı Cevapları Sayfa 113

Osmanlı düşünürleri; XVII. yüzyıldan itibaren yaşanan iç gelişmeler, tartışmalar, Avrupa’dan gelen yeni bilgi ve düşünceler karşısında mevcut düşünsel birikimin yeterliliğini sorgulamaya başlamışlardır. Bunun sonucunda kadim birikimden (geçmişten) yararlanarak yeni bir gelecek inşa etme çabası içine girmişlerdir. Bu teorik (nazari) inşa çabası, Tanzimat’la birlikte devletin bekası kaygısıyla yerini doğrudan uygulamaya yönelik politikalara bırakmıştır. XIX. yüzyılın aktörleri; ulemanın yerine Mühendishane, Tıbbiye, Harbiye, Mülkiye gibi modern eğitim kurumlarında yetişen memur ve askerler olmuştur. Bu dönemde eğitim ve öğretim büyük ölçüde devletin kontrolüne girmiş, süreç içinde klasik eğitim kurumlarının dayandığı vakıf sistemi zayıflatılarak kadim teorik düşünce mirası kendi kaderine terk edilmiştir.

Felsefeyle ilgilenen Osmanlı aydınları; XIX. yüzyılın ilk yarısında özellikle Voltaire (Volter), Rousseau (Russo) ve Montesquieu’nun (Montesku) temsil ettiği Aydınlanma Dönemi Fransız felsefesiyle ilgilenmişlerdir. O dönemde aydınlanma düşüncesinin etkisi gazete ve dergilerde kendisini göstermiş ve yazılarda akıl, bilim, cumhuriyet, özgürlük, eşitlik, adalet, ilerleme gibi kavramlara sıklıkla yer verilmiştir.

Eğitim amacıyla Batı’ya gönderilen öğrenciler, gittikleri ülkelerdeki felsefi akımları da berberlerinde getirmiştir. Fransa’dan dönenler Bergsonculuk ve varoluşçuluğu, İngiltere’den dönenler yeni realizm ve yeni pozitivizmi, ABD’den dönenler pragmatizmi, Almanya’dan dönenler ise romantizmi ve felsefi antropoloji, yeni ontoloji ile fenomenolojiyi Osmanlı’ya taşımışlardır.

İkinci Meşrutiyet Dönemi’nde felsefe alanında önemli gelişmeler olmuş, ortaöğretim kurumları olan sultanilere modern felsefe dersleri konulmuştur. İlk felsefe dersleri, 1908’de Emrullah Efendi (Görsel 3.13) ile Ahmet Mithat Efendi tarafından verilmeye başlanmıştır. Ahmet Mithat Efendi bu derslerdeki notlarını daha sonra Tarih-i Hikmet adıyla yayımlamıştır. Felsefe kaynak kitaplarının temini için kendisi de felsefeci olan Emrullah Efendi’nin çabalarıyla Maarif Vekâleti (Eğitim Bakanlığı), telif ve çeviri felsefe eserleri yayımlamaya başlamıştır. Bununla Batı filozoflarının Osmanlı’da tanınması amaçlanmıştır. Kitapların çoğu Fransa’daki ders kitaplarının bir uyarlamasıdır.

Cumhuriyet Dönemi’nin ilk felsefecileri Osmanlı’nın son döneminde yetişmiştir. Osmanlı’nın son döneminde yetişmiş felsefeciler arasında Ba- banzade Ahmet Naim, Mehmet Ali Ayni, Rıza Tevfik, Elmalılı Hamdi Yazır, Ferit Kam, Mehmet Şemsettin Yaltkaya, Mehmet Emin Erişirgil, Halil Ni- metullah Öztürk, Mehmet Şemsettin Günaltay, Mehmet İzzet Bey, Orhan Sadeddin, Hasan Ali Yücel, Mustafa Şekip Tunç, Nusret Şükrü Hızır, Hilmi Ziya Ülken gibi çok sayıda önemli isim yer almaktadır.

SIRA SİZDE

Soru: Osmanlı Dönemi Türk düşüncesinde felsefi düşüncenin yerini yorumlayınız.

• Cevap: Osmanlı Dönemi Türk düşüncesinde felsefi düşünce, İslamî öğretiler ve medrese sisteminin etkisiyle gelişmiştir. Felsefe, özellikle ahlak, siyaset ve din alanlarında düşünceyi derinleştirmiş, ancak dini değerler ile çatışmamak üzere şekillenmiştir. İbn Sînâ, Farabî gibi isimlerin etkisiyle metafizik ve mantık konuları önem kazanmış, aynı zamanda dönem şartlarına uygun olarak pratik ve toplumsal yönleri de öne çıkmıştır.

Türk Düşünce Tarihi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 113 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.