Cavit Orhan Tütengil Kimdir, Eserleri ve Edebi Kişiliği

Cumhuriyet devri yazarlarından, 17 Ocak 1921-7 Aralık 1979, doğ. Tarsus, ölm.

İstanbul îstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Felsefe Bölü­mü’nü bitirdi (1944). Liselerde felsefe, Köy Enstitülerinde meslek dersleri öğret­menliği yaptı (1944-1953). Son olarak, ayrıca bitirdiği İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde Sosyoloji profesörü (1970-1979) idi. Zincirlikuyu Mezarlığı’nda gö­mülü Sanat hayatına kumcularından olduğu Değirmen dergisinde (12 sayı, 1942­1944, İstanbul) Cavit Orhan Öz imzalı yazılarıyla başlamıştı. Gazetecilik tarihimiz üzerine, Ziya Gökalp konulu, ya da ekonomik-sosyolojik pek çok bilimsel eseri olan, Montesguieu’nün Siyasî ve İktisadî Fikirleri (1956, 1977) kitabıyla Türk Dil Kurumu 1957 Bilim Armağanı’nı kazanan Tütengil, edebiyat alanında Yeni Ufuk­lar dergisinde çıkmış deneme ve yazılarının benzerlerini 1979’a kadar arada bir Cumhuriyet gazetesinde sürdürdü. Yapıtları: Araştırma-inceleme: Ziya Gökalp Bib­liyografyası (1945); Köy Enstitüsü Üzerine Düşünceler (1948); Prens Sabahattin (1954); Ziya Gökalp Üzerine Notlar (1956); Montesguieu’nün Siyasi ve İktisadi Fikirleri (1956); İçtimai ve İktisadi Bakımdan Türkiye ‘nin Karayolları (1961); Az­gelişmiş Ülkelerin Toplumsal Yapısı (1961?); Gazete ve Dergileri İnceleme Meto­du (1961); Türkiye ‘de Bölge Basını ve Diyarbakır Gazeteciliği (1962); Atatürk’ten Düşünceler (1962); Köyden Şehire Göç Meselesi (1963); Doktor Rıza Üzerine Üç Yazı-Yankılar-Belgeler (1965); Köy Sorunu ve Gençlik (1967); Türkiye Milli Genç­lik Teşkilatı (1967); Sakarya Basını, Adapazarı (1968); Sosyal Bilimlerde Araştır­ma ve Metod (1968); Yeni Osmanlılardan Bu Yana İngiltere’de Türk Basını (1969); Türkiye’de Köy Sorunu (1969); Azgelişmenin Sosyolojisi (1970); 100 Soruda Kır­sal Türkiye ‘nin Yapısı ve Sorunları (1975); Prens Lütfullah Dosyası (1977); dene­me: Ağrı Dağındaki Horoz (1968); Temeldeki Çatlak (197’5); Atatürk’ü Anlamak ve Tanımlamak (1975). Ölümünden sonra anısına Tütengil’e Saygı (1981) adlı bir kitap yayımlandı. Emre Kongar’m Cavit Orhan Tütengil (1982) adlı bir incelemesi TDK Yaymları’nda çıktı.