Eski Hayratı (Da) Berbat Ettin Deyimi

Eskiden muharrem ayında kapı kapı dolaşarak aşlık aşurelik vb. yiyecek toplayan dilencilere “goygoycu” denirdi. Çoğu kör olan bu dilenciler, kendi­lerine özgü mânileri, türküleri saya söyleye dilenirler ve topladıklarını sırtlarındaki uzun torbalara doldurur­lardı.

. Bir gün, goygoycuların geçtiği bir sırada yemek ye­mekte olan bir hanım, hizmetçisine seslenmiş:

“Kızım, al şu pirinç çorbasını da kapıdan geçen goy­goyculara ver, hiç iştahım yok, ben içmeyeceğim.” Hizmetçi, kapıyı açarak goygoycuları çağırmış. Goy­goyculardan biri, verilmek istenen şeyi göremediği için sormuş:

“Evlât, nedir o?”

Kız biraz ahmakçaymış:

“Pirinç ” demiş.

“Öyleyse at torbamın içine.”

Hizmetçi, kaseyi torbaya boşaltmış. Kör dilenci, tor­banın ıslaklığından, verilen şeyin pirinç olmadığını an­lamış ve torba içindeki diyer yiyecekleri de berbat etti­ğini anlatmak için:

“Bacı kadın, sen eski hayratı da berbat ettin!” de­miş.

• ••

Bu deyim, “bir işi daha iyi bir duruma getirmeye ça­lışırken büsbütün bozmak” anlamında söylenir. De­yimdeki ‘hayrat’ sözcüğü, ‘sevap için yapılan iyilik’ de­mektir.