“10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 62” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 62

“Selçuklularda toprak yapılanmasının temelini ikta sistemi oluşturmaktadır. Bu sistemin kökleri Selçuklulardan öncesine dayanmaktadır. İslam devletlerinde mülkiyeti devlete, kullanım hakkı ikta sahibi denilen şahıslara ait olan topraklardır. Devlete askerî ve malî alanda büyük fayda sağlardı. İkta olarak verilen toprakta ikta sahibi devlet adına bölgeden vergi toplar, bu vergilerle kendi maaşını ve yetiştirdiği askerlerin ihtiyaçlarını karşılardı. Savaş zamanlarında bölgeden toplanan askerlerden oluşturulan atlı birlikler orduya katılırdı. İkta sahibi aynı zamanda sorumlu olduğu bölgenin güvenliğini ve bu bölgedeki tarımsal üretimin devamlılığını sağlardı.

İslam dünyasında genellikle uygulanan idarî ikta tarzıdır. Askerî ikta ender olarak uygulanmıştır. Askerî iktayı ilk düzenleyen kişi Büyük Selçuklu Devleti’nin veziri Nizam’ül-Mülk’tür. Selçuklularda toprağa bağlı uygulanan ordu düzenidir. Bu sayede devletin askerine maaş ödemesi ve vergi toplaması kolaylaşmıştır. Askerî ikta ile ekilebilir arazilerin kullanımı devletin kontrolüne alınmıştır. İkta sahiplerinin araziler ve bu arazilerde yaşayan reaya üzerindeki yetkileri sınırlandırılmıştır. Bu durum merkezî otoriteyi güçlendirmiştir. Tarım yapılan topraklar ikta denilen bölümlere ayrılmıştır. İktalar hizmet veya maaş karşılığı askerlere, komutanlara ve devlet adamlarına belirli süreler için verilmiştir. Türk İslam devletlerinin birçoğunda toprak yönetimi bu şekildedir. Osmanlılar, Selçuklulardan devraldığı bu sistemi geliştirerek uygulayan devletlerden olmuştur.’’

(Tırnak içinde yer alan metin, Sadi S. Kucur, TDV İslâm Ansiklopedisi “İKTA” maddesinden düzenlenmiştir.)

1. İkta kavramını açıklayınız.

• Cevap: Türkiye Selçuklu Devlet’i idarî yapılanmasında yer alan ikta, devlete hizmetleri karşılığında devlet görevlilerine ve askerlere verilen topraklara denir. Mülkiyeti devlete ait olan bu topraklar devlete hizmetlerine karşılık memurlara verilirdi. Memurlar bu topraklar üzerinde işletme hakkına sahip olurlar ve karşılığında devlete asker yetiştirirlerdi. Bu teşkilatlanma içerisinde oluşturulan sisteme ise ikta sistemi denilmektedir.

2. İkta sisteminin özelliklerini, faydalarını, amaçlarını aşağıdaki liste içerisine yazınız.

• Cevap: 

3. Yukarıdaki metne göre İkta sahiplerinin araziler ve bu arazilerde yaşayan reaya üzerindeki yetkilerine yönelik sınırlama getirilmesinin nedenleri nelerdir?

• Cevap: İkta sahiplerinin araziler ve bu arazilerde yaşayan reaya üzerindeki yetkilerinin sınırlandırılmasının amacı merkezi otoriteyi güçlendir- mektir.

10. Sınıf Tarih Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 62 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.