“10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 110” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Tarih Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 110

ÇELEBİ TERİMİ VE KULLANIMI

1. Yönerge: Metinden hareketle aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Osmanlılarda özellikle XIV. yüzyıldan XVIII. yüzyıla kadar kültürlü yüksek tabakaya mensup olanlar. ilmiye ricali, divan şairleri, kalem erbabı, Divan-ı Hümayun katipleri gibi genel olarak okumuş,
bilgili kimselere hatta bazı gayrimüslimlere verilen bu unvan, ilk dönemlerde Osmanlı şehzadeleri için de kullanılmıştır. Padişahlar, devletin kuruluş dönemlerinde kardeşlerine ve şehzadelere yönetimde görevler verirdi. I. Murad Dönemi’nden itibaren ise şehzadeler on dört, on beş yaşına geldiklerinde sancak beyi olarak görevlendirilmeye başlandı. Sancaklara vali olarak atanan şehzadelere “Çelebi Sultan” denirdi. Nitekim Yıldırım Bayezit’in dört oğlu “çelebi” unvanıyla anılmış, I. Meh- med padişah olduktan sonra da bu unvanla tanınmıştır. Kelime XVIII. yüzyıldan itibaren daha farklı anlamlarda kullanılmıştır. J. Redhouse’ın kelimeye; “Hristiyan din adamı (rahip, keşiş), şehzade, edip, âlim, kâtip, gayrimüslim, beyefendi” gibi birbirinden farklı anlamlar vermesi XIX. yüzyıl sonları için doğru olmalıdır. Bu dönemde modernliğe özenen bazı aydınlara ve kibarlık meraklısı zengin aile çocuklarına “alafranga çelebiler” denmiştir. “Çelebi efendi” tabiri ise bir kısım ilmiye ricali ile Konya Mevlevi Asitanesi postnişinleri için kullanılmıştır.

(Mehmet İpşirli, “Çelebi”, TDVİslam Ansiklopedisi, C.8, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul 1993, s.259’dan düzenlenmiştir.)

1. “Çelebi” tabiri kimler için kullanılmıştır?

• Cevap: Padişah oğullarına, özellikle XIV. yüzyıldan XVIII. yüzyıla kadar kültürlü yüksek tabakaya mensup olanlara, ilmiye ricali, divan şairleri, kalem erbabı, Divan-ı Hümayun katipleri gibi genel olarak okumuş, bilgili kimselere, bazı gayrimüslimlere, Hristiyan din adamı (rahip, keşiş), edip, âlim, kâtip, gayrimüslim beyefendilere, modernliğe özenen bazı aydınlara ve kibarlık meraklısı zengin aile çocuklarına ve Konya Mevlevi Asitanesi postnişinleri için bu tabir kullanılmıştır.

2. “Çelebi sultan” kime denirdi? Bu unvanı hangi padişah kullanmıştır?

• Cevap: Sancaklara vali olarak atanan şehzadelere “Çelebi Sultan” denirdi. Bu unvanı Sultan I. Mehmet kullanmıştır.

3. Çelebi lakabıyla tanınan üç isim belirtip bu kişileri kısaca tanıtınız.

• Cevap: 

Çelebi Mehmet: Yıldırım Beyazıt’ın oğlu beşinci Osmanlı padişahıdır.

Evliya çelebi: Ünlü Osmanlı seyyahıdır. Bütün Osmanlı coğrafyasını gezerek seyahatname adındaki eserinde anlatmıştır.

Kâtip Çelebi: Osmanlı Dönemi’nde pek çok ilmî alanda eser veren ve Osmanlı Devleti’nin Avrupa karşısında geri kalışını ilk fark eden ilim insanıdır.

10. Sınıf Tarih Meb Yayınları Kavram Öğretimi Kitabı Cevapları Sayfa 110 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.