“10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 248 Meb Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 248

Osmanlı Devleti’nde sultan ve ailesinin hayatı, hanedanın konumu, veraset sistemi, divanın işleyişi gibi konularda dönemin ihtiyaç ve gerekleri doğrultusunda bazı değişimler yaşanmıştır. Topkapı Sarayı’nın enderun bölümündeki has odada, kendisine hizmet eden iç oğlanlarla birlikte ikamet eden Osmanlı sultanlarının saray hayatı da zaman içinde değişime uğramıştır. Kanuni Sultan Süleyman’ın, oğlunun annesi olan Haseki Hürrem Sultan’ı sancağa göndermeyerek harem dairesine yerleştirmesi, ona nikâh kıyması ve ondan birden fazla erkek çocuk sahibi olması bu değişimin başlangıç noktalarından biridir. Bu uygulama sonraki padişahlar döneminde de devam ettirilmiştir. 111. Mustafa Dönemi’nde harem dairesine eklemeler yapılarak burası sultan ve ailesi için bir konut hâline getirilmiş, sultanlar has oda yerine eşleri ve şehzadeleriyle birlikte haremde yaşamaya başlamıştır. Bu durum saray hayatında padişah eşlerinin, valide sultanların ve harem ağalarının önemini artırmıştır. Ancak padişahın harem dairesinde ikamet etmesi, onu daha ulaşılmaz hâle getirmiş; bu nedenle saray içinde ortaya çıkan hizipler arasında çatışmalar çıkmıştır. 111. Mehmet Dönemi’nde şehzadeleri (Görsel 3.16) sancağa gönderme uygulaması kaldırılmış, 1. Ahmet (Görsel 3.17) sancak tecrübesi olmadan tahta çıkmıştır. Onun döneminde en büyük şehzadenin tahta çıkması esasına dayanan ekber ve erşed sistemi devreye girmiştir. Sancağa çıkma uygulamasının bitmesi ve bu sistemin benimsenmesiyle kafes sistemi olarak adlandırılan durum ortaya çıkmış; şehzadeler saray içinde, dış dünyadan kopuk bir şekilde yaşamak zorunda kalmıştır.

“16. yüzyılın son dönemlerinden itibaren sultanların erkek çocuklarından sadece en büyük olanının kısa bir süre için sancağa çıkması, fakat daha sonra şehzadelerin sancağa gönderilmesinden tamamen vazgeçilmesi; böylece şehzadeler arasında çıkması muhtemel açık taht kavgalarının son bulması; saltanat verasetinde ekberiyet anlayışının ve uygulamasının ortaya çıkması; kardeş katli geleneğinin giderek ortadan kalkması; bu arada Osmanlı hanedanının artık tek bir çatı altında toplanması ve soyunu devam ettirme politikalarında (…) yeni bir usul takip etmesi; sultanların kısa aralıklarla genç yaşta ve çocuksuz olarak tahta geçmeleri; bazı sultanların akıl sağlığının istikrarsız veya zayıf olması; saray ve hükümet siyasetinde valide sultan, kızlar ağası, musâhib-vezir, sultanın hocası ve şeyhülislam gibi muktedirlerin ve kral-seçicilerin karar alma ve iktidar mekanizmalarında giderek daha fazla ve belirleyici rol alması; bütün bu gelişmeler sonucunda da, daha önceleri şehzade sancaklarını da kapsayan, bütün ana iktidar ve intisab ilişkilerinin artık Topkapı Sarayı ve İstanbul içine sıkışması; İstanbul’un siyaset arenasında hanedan ailesi, saraylılar, vüzera ve ulema arasında/içinde yaşanan hizip ve iktidar mücadelelerinin yaygınlaşıp derinleşmesi; bu artan hizipleşmeye altı bölük sipahileri ve yeniçerilerin isyanlarının eklemlenmesi; ve Osmanlı hanedanının prestij ve meşruiyetinin giderek daha fazla erozyona uğraması gibi, daha çok İstanbul, saray ve hanedan merkezli bazı gelişmeler, sözkonusu 17. yüzyıl hanedan krizinin ortaya çıkmasında, büyümesinde ve derinleşmesindeki ana etkenler olarak sayılabilir”

Soru: XVI. yüzyıl sonunda Osmanlı yönetiminde yaşanan değişimin nedenleri neler olabilir? Değişim belirleyerek nedenini açıklayınız.

• Cevap: XVI. yüzyılın sonunda Osmanlı yönetiminde değişimin nedeni devletin çok geniş topraklara sahip olması ve yönetimin zorlaşmasıdır. Uzun savaşlar, ekonomik sıkıntılar ve merkezî otoritenin zayıflaması da bu değişimi hızlandırmıştır. Ayrıca liyakate dayalı atamaların azalması ve rüşvetin artması yönetim düzenini bozmuştur.

10. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 248 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.