
Abdülhak Hâmit Tarhan Kimdir, Hayatı ve Edebi Kişiliği


Abdülhak Hâmit Tarhan Kimdir, Hayatı ve Edebi Kişiliği
Tanzimat devri şairlerinden, 2 Ocak 1852-12 Nisan 1937, doğ. ve ölm. İstanbul.
• Beş yaşında bir süre okula gitti, sonra özel öğrenim gördü, ağabeysi ve hocasıyla Paris’e gidince (1862) orada bir okula yazıldı, bir buçuk yıl sonra döndüğünde Robert Kolej’de okudu, Babıâli Tercüme Odası’na girdi (1865). Babası Hayrullah Efendi İran Elçisi olunca Tahran’a oğlunu da götürdü (1866). Babasının ölümü üzerine Hâmit, İstanbul’a döndü (1868), bir süre memurluk etti,Fatma Hanım’la evlendi (1871). Elçilik kâtipliğine atandığı Paris’te iki buçuk yıl kaldı (1876-1878), görevinden uzaklaştırılınca İstanbul’a döndü. Kafkasya’da Poti (1861), Yunanistan’da Golos (1862) konsolosu oldu. Bombay başkonsolosluğuna atandı (1883), karısının hastalanması üzerine İstanbul’a dönerlerken yolda Fatma Hanım öldü (Beyrut, 21 Nisan 1885), Hâmit bir süre İstanbul’da kaldı, sonra Londra elçiliği baş kâtibi (1886), elçilik müsteşarı (1897) oldu. Brüksel elçiliği dört sene kadar sürdü (1908-1912), görevinden alındı. Bir ara senatör, sonra da İstanbul milletvekili (1928) seçildi. Zincirlikuyu Mezarlığı’nda gömülü.
• Tanzimat devrinin en büyük şairi sayılan Hâmit, devrindeki şiiri dış ve iç geleneklerden kurtardı, ona geniş ufuklar açtı; gündelik yaşamalar, aşk, tabiat, vatan-millet sevgisi, ölüm ve metafizik problemler üzerine, sevinç, ümit ve tezatlardan, feryat ve isyanlardan kuvvet alan lirik epik ve felsefî şiirler yazdı; kuvvetli bir kültürün, zengin bir hayalin yardımıyla her eserinde yeni imkânlar denedi. Basılmış basılmamış, sayısı kırkı aşan eserleri arasında yirmi biri tiyatrodur. Piyeslerinin konularını Asur, Arap, Türk-Moğol, Yunan-Makedonya, Osmanlı tarihlerinden veya hayalî olaylardan aldı; bunları şiir biçiminde veya düzyazıyla, yahut şiir-düzyazı karışık yazdı, manzum tiyatrolarında aruzun yanı sıra heceyi de kullandığı oldu, ama hemen hepsinde sahne dil ve tekniğine karşı kayıtsız davrandı.
• Şiir kitapları 15 tanedir. Başlıcaları: Sahra (1878), Divaneliklerim yahut Belde (1885), Hacle (1886) » Tiyatroları: A) Düzyazıyla: *Mâcerâ-yı Aşk (1873), *Sabr ü Sebat (1875), *îçli Kız (1875), *DuhteriHindû(mnâ\ıKız, 1876);B)Aruzla: *Ate/’/e (1876), *Tezer(mO), *Eş-ber (1880) vb. C) Heceyle: *Nesteren (1876) vb. D) Şiir-düzyazı karışık: *Finten (1918).
• Hikmet Dizdaroğlu’nun Varlık Yayınlarında çıkmış Abdülhak Hâmit adlı tanıtma kitabı (3. b. 1970) ile Asım Bezirci’nin Abdülhak Hamit (1982) adlı inceleme kitabında şair üzerine geniş bir bibliyografya da vardır B Şairin Londra’da geçen yıllarını Yusuf “Mardin Abdülhak Hâmid’in Londra’sı adlı bir kitapta romanlaştırdı (1976) • Bütün Eserleri (1979 i) İnci Enginün tarafından hazırlanmaktadır (Dergâh Yayınları).