“11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 190 Dersdestek Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.

11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Dersdestek Yayınları Sayfa 190

Osmanlı Devleti’nde halkın seçimle tanışması XIX. yüzyılda muhtarlıkların kurulmasıyla gerçekleşti (Görsel 4.38). İlk muhtarlıklar, II. Mahmud Dönemi’nde İstanbul’daki kadılıklar bünyesinde kuruldu.

Muhtar kelimesi “seçilmiş” anlamına gelse de ilk Osmanlı muhtarları görevlerine seçimle değil tayinle başladı. İstanbul dışında ilk taşra muhtarlıkları ise 1833’te Kastamonu Sancağı’nın Taşköprü Kazasında kuruldu. Kastamonu Mütesellimi Dede Mustafa Ağa İstanbul mahallelerinde uygulanmakta olan muhtarlığı Kastamonu Sancağı’nda da tesis etme yoluna gitti. Her mahalleye halkın takdirini kazanmış, sözü dinlenir kimselerden belirlediği iki kişiyi, birinci ve ikinci muhtar adlarıyla tayin etti. Osmanlı Devleti’nde halkın katıldığı ilk muhtar seçimleri de yine Kastamonu’ya bağlı Bolu’da yapıldı.

Osmanlı Devleti’nde 1864’te çıkarılan vilayet nizamnamesine göre muhtar ve ihtiyar meclisi seçimleri her yıl yenileniyordu. Seçimlere Osmanlı uyruğundan olan ve on sekiz yaşını doldurmuş erkeklerden yıllık en az elli kuruş vergi veren kimseler katılabiliyordu. Muhtar seçilebilmek için de yine Osmanlı tebaasından olmanın yanı sıra otuz yaşını geçmiş olmak ve senelik en az yüz kuruş vergi vermek gerekiyordu. Müslüman ve gayrimüslim Osmanlı tebasının bir arada yaşadığı karma köylerde ise her cemaat kendi muhtarını seçiyordu.

Osmanlı Devleti Tanzimat Fermanı’nın ilanından sonra taşra yönetiminin etkinliğini arttırmak istedi. Bu amaçla merkezden atadığı valiler ve diğer taşra yöneticilerinin yanında meclislere de yer verdi. Vilayetlerde Vilayet İdare Meclisleri, livalarda Liva İdare Meclisleri, kazalarda da Kaza İdare Meclisleri bu dönemde kuruldu. İdare meclislerinin başkanlığını vilayetlerde vali, sancaklarda mutasarrıf, kazalarda kaymakam yapıyordu. Meclislerin tabii üyeleri o yönetim birimindeki devlet görevlileriydi. Onların dışında meclislerde halk tarafından seçilen ikisi Müslüman ikisi gayrimüslim olmak üzere dört üye bulunuyordu. Vilayet meclislerine seçilebilmek için Osmanlı tebaasından olmak, okuma-yazma bilmek, senede en az beş yüz kuruş vergi vermek ve otuz yaşını geçmiş olmak gerekiyordu. Vergi miktarı Liva İdare Meclisi üyeliği için yüz elli, Kaza İdare Meclisi üyeliği için de yüz kuruş olarak belirlenmişti.

Taşra meclisleri bulundukları idari birimin mülki, mali, ticari ve zirai konularını görüşür, hukuki sorunlara karışamazdı. Devlet memuru üyelerin fazlalığı nedeniyle meclislerde hâkimiyet merkezî hükümetin elindeydi. Alınan kararlar hükümetin onayından sonra yürürlüğe girerdi. Bu özellikleriyle taşra meclisleri birer danışma organı durumundaydı. Bununla birlikte Osmanlı Devleti taşra meclislerini kurarak devlet yönetiminde meşveret ilkesine bağlılığını göstermiş ve kararların ortak akıl ile alınmasını amaçlamıştı. Aynı zamanda taşradaki yöneticiler üzerinde bir denetim mekânizması kurarak hukuksuzlukların önüne geçmek istemişti.

XIX. yüzyılda Osmanlı taşra yönetiminde başlatılan uygulamalar modernleşme tarihimizde bir dönüm noktası oldu. Muhtarlık ve İdare meclisleri gibi temsil kurumları vasıtasıyla, sınırlı da olsa halkın yönetime katılması sağlandı. Böylece varlığını günümüzde de devam ettiren seçim ve meclis kültürünün temelleri atıldı.

Osmanlı Devleti’nde muhtarlıkların kurulmasıyla başlayan halkı yönetime katma sürecinde Kanûn-ı Esâsî’nin ilanıyla birlikte yeni bir aşamaya geçildi. 23 Aralık 1876 tarihli Kanûn-ı Esâsî’de Meclis-i Umûmî adıyla yasama yetkisine sahip bir meclisin kurulması öngörülmüştü. Anayasa gereği 19 Mart 1877’de yapılan seçimlerle oluşturulan bu meclis, Ayan ve Mebusan Meclisi şeklinde iki kanattan oluşuyordu. Ayan Meclisi üyeleri ömür boyu görevde kalmak kaydıyla padişah tarafından tayin ediliyordu. Görev süreleri dört yıl olan Mebusan Meclisi üyelerini ise erkek seçmenler belirliyordu.

• Cevap: Bu sayfada soru bulunmamaktadır.

11. Sınıf Dersdestek Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 190 ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.